بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٠

3 . پيكار حبشيان و پيوند آن با داستان اخدود

بيش در سال 354 ميلادى توانست اين دين تازه را در ميان عرب‌هاى جنوبى گسترش دهد و به زودى در « ظفار » « 1 » ، كليسايى بسازد كه از ديگر كليساهاى آن سرزمين پيشينه‌اى بيشتر دارد ، و از همين روست كه سراسقف آن بر همهء كليساهاى سرزمين‌هاى عرب جنوبى سرپرستى داشته است .

اما نفوذ يهودىگرى به سرزمين سبأ - چنان كه از قرآن كريم نيز برمىآيد « 2 » - به سدهء دهم پيش از ميلاد به روزگار سليمان ( 960 - 922 ق . م . ) بازمىگردد . « 3 » در اين باره در قرآن كريم از زبان ملكهء سبأ در پايان داستان او و سليمان مىخوانيم : « پروردگارا ، من كه بر خويش ستم كرده‌ام ، اينك با سليمان به اللّه ، پروردگار جهانيان سر سپرده‌ام » . « 4 » سپس در سدهء ششم پيش از ميلاد ، پس از آنكه « نبوكد نصر » در 584 ق . م . بر بيت المقدس چيره شد و معبد بزرگ آنجا را ويران كرد « 5 » ، گروهى از يهوديان به يمن كوچ كردند . سپس آن‌گاه كه « تيتوس » رومى در سال 70 ميلادى اورشليم را ويران كرد ، گروه بيشترى از يهوديان راهى يمن شدند ، و سپس آنگاه كه امپراتور « هادريان » ( 117 - 138 م ) تلخ‌ترين روزگاران را براى يهوديان پيش آورد و به سخت‌ترين آسيب و آزارها دچارشان ساخت و پيكرهء سياسى - اجتماعى آنان را در فلسطين از هم پاشاند و نام شهر مقدسشان « قدس » را به نام « ايليا كاپيتولينا » برگرداند و پرستش‌گاه بزرگشان را به پرستش‌گاه خداى روميان « ژوپيتر » دگرگون ساخت و زنانشان را به كنيزى فروخت . از پى اينها بود كه يهوديان در تاريكىهاى تاريخ گم شدند و كسانى از آنان كه بخت ياريشان كرده بود و كشته يا اسير نشده بودند ، بىدرنگ و ناگزير به اين سو و آن سو گريختند تا از دست ستمگرىها و ددمنشىهاى روميان دور بمانند ؛ و گروهى از همين فراريان بودند كه به يثرب و يمن رسيدند . « 6 » و از اينجاست كه كسانى گفته‌اند : اگر نام‌هاى يهوديانى را كه در سرزمين‌هاى عربى مىزيسته‌اند ، بررسى كنيم ، بسيارى از آنها را آرامى و عرب يهودى شده ،

( 1 ) . بنگريد به : P . K . Hitti , op - cit , p . 61 ؛ A . Grohmann , Arabiean , p . 29 . ( 2 ) . سورهء نمل ، آيات 22 - 42 . ( 3 ) . دربارهء داستان سليمان و ملكهء سبا ، بنگريد به مقالهء مؤلف « العرب و علاقاتهم الدولية فى العصور القديمة » . ( 4 ) . « قالَتْ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي وَ أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمانَ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » ( سورهء نمل ، آيهء 44 ) . ( 5 ) . بيومى ، مهران ، اسرائيل ، 529 - 535 ؛ نيز : M . Noth , op - cit , pp 286 - 288 ؛ A . Malamat , op - cit , p . 225 ؛ W . Keller , op - cit , pp . 400 - 403 . ( 6 ) . Josephus , The Jewish War , II , 18 ، 1 ، 3 - 4 .