بررسى تاريخى قصص قرآن ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٣
2 . ثموديان در نوشته‌هاى كهن
جزيره مىزيسته‌اند . افزون بر اين ، ثموديان مملكت و دولت - به معنى سياسى و تمدنى آن - نداشته‌اند و همواره در يك جاى ويژه‌اى ساكن نبوده‌اند ، مگر اينكه سخن برخى از مورخان را ، كه نبطيان و لحيانيان را از تبار ثموديان دانسته‌اند ، بپذيريم و بر پايهء آن ، ممالك اينان را از اين‌رو كه تبارى ثمودى داشته‌اند - هر چند اينك نامى ديگر دارند - مملكت ثمودى بشماريم . « 1 »
2 . ثموديان در نوشته‌هاى كهن
2 . ثموديان در نوشته‌هاى كهن
بىگمان ، تاريخ ثموديان از تاريخ عاديان بسى روشن‌تر و شناخته شده‌تر است و از سدهء هشتم پيش از ميلاد ، نوشته‌هاى آشورى دربارهء آنان چيزهايى پيش روى ما نهاده است . براى نمونه « سارگون » دوم پادشاه آشورى ( 722 - 705 ق . م . ) هنگام ياد كرد قبيله‌هايى كه با آنان جنگيده يا بيرونشان رانده ، از ثموديان با نام « تامودى » ( تمودى )
Tamudi ) Thamudi (
ياد كرده است . « 2 » و از كوچاندن و تاراندن آنان به سامره سخن گفته است . « 3 » اين پادشاه آشورى در گزارش رويدادهاى سال هفتم پادشاهى خويش چنين گفته : « من به فرمان وحى راستين از خداى آشور ، بر قبيله‌هاى تامود ، مرسيمانوا ، خيابا « 4 » ، عرب‌هايى كه در دوردست صحرا مىزيستند ، آنان كه فرمانروايى سالاران و سروران را گردن نمىنهادند و آنان كه باج و خراج نمىپرداختند ، تاختم . اسيرشان كردم و به سامره كوچشان دادم . « 5 » و داستان اين كوچاندن‌ها از روزگارى آغاز مىشود كه پادشاه آشور توانست در برخورد با اسرائيليان به پيروزى چشم‌گيرى برسد و در اواخر سال 722 پيش از ميلاد بر پاىتخت آنان ، سامره ، دست يابد و مردم آنجا را - و چه بسا تنها بزرگان و سرمايه‌داران آنجا را - به اين سو و آن سوى كشور آشور بفرستد - چيزى كه در تاريخ يهود به « سبى آشورى » نام‌بردار است - و بىدرنگ مردمان ديگرى را از شهرهايى كه بر آنها دست يافته بود ، از جمله برخى ثموديان را ، به آنجا
( 1 ) . عبدالرحمان انصارى ، همان ، 89 . ( 2 ) . A . L . Oppenheim , in ANET . p . 286 ؛ Rawlinson , Cuneiform Inscriptions , I , PI , 36 ؛ A . G . Lie , The Inscriptions of Sargon II , part I , The Annals , 1929 ، p . 5 . ( 3 ) . A . Musil , Northern Hegas , p . 289 ؛ A . Musil , In the Arabian Desert , p . 479 . ( 4 ) . دربارهء اين قبيله‌ها بنگريد به : الويس موسيل ، شمال الحجاز ، 89 - 90 . ( 5 ) . A . L . Oppenheim , in ANET , p . 286 .