فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٠
مجمع البحرين ( م م ع ل ب ر )
1 . مثل‌هايى كه مفهوم در آن آشكار است ، چنان‌كه در بيان حال منافقين مثال روشنى مىزند كه هركس مىتواند مفهوم تمثيلى آن را دريابد ( مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ ناراً فَلَمَّا أَضاءَتْ ما حَوْلَهُ ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ وَ تَرَكَهُمْ فِي ظُلُماتٍ لا يُبْصِرُونَ ) . اين آيه حيرانى و سرگردانى منافقين را تشبيه و تفهيم مىكند كه آنها همواره در كارهايشان نگرانى و اضطراب دارند .
2 . مثل‌هايى كه مفهوم تمثيلى در آن نهفته است ، مانند ( بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ ) و اين مىرساند كه هركس چيزى را ندانست با آن دشمنى مىورزد . ( الاتقان ، ج 2 ، ص 411 الى 413 - سيرى در قرآن ، ص 149 الى 151 )
مثانى ( م )
مثانى ( م )
به تفاوت نقل عبارت است از :
1 . تمامى قرآن .
2 . سورهء فاتحه .
3 . آنچه از قرآن مكرر است .
4 . سورى كه پس از مئين قرار گرفته‌اند .
5 . سورى كه پس از سبع طوال قرار دارند .
6 . سورى كه تعداد آيات آن كمتر از صد آيه است .
( لغت‌نامه - پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 102 )
مثيره
مثيره
- سورهء مثيره
مجادله
مجادله
نام سوره‌اى است در قرآن مجيد - سورهء مجادله
مجازات قرآن ( م )
مجازات قرآن ( م )
جمهور برآنند كه مجاز در قرآن واقع است و بر دوگونه است :
1 . مجاز در تركيب - يا مجاز اسناد و مجاز عقلى . و ارتباط آن از جهت شباهت مىباشد كه فعل يا شبه فعل را به غير آنچه در اصل براى آن است نسبت دهند به جهت شباهت با آن .
2 . مجاز در مفرد - يا مجاز لغوى و آن به كار بردن لفظ در غير موضوع له اوليهء خودش مىباشد ( الاتقان ، ج 2 ، ص 21 الى 23 )
مجاهد ( م ه )
مجاهد ( م ه )
« فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً ( نساء - 95 )
كارزاركننده با كافران در راه خدا ، كه اسلام ارزش فراوانى براى او قائل شده است . و از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل است كه بهشت را درى است به نام باب المجاهدين كه جهادگران در راه خدا از آن وارد شوند .
مجمع البحرين ( م م ع ل ب ر )
مجمع البحرين ( م م ع ل ب ر )
وَ إِذْ قالَ مُوسى لِفَتاهُ لا أَبْرَحُ حَتَّى أَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ أَوْ أَمْضِيَ حُقُباً ( كهف - 60 )
جاى به هم پيوستن دو دريا همان جايى است كه حضرت موسى عليه السّلام با آن عالم ( كه در روايات نام او خضر است ) ملاقات كرد . به تفاوت احتمالات مراد از مجمع البحرين :
1 . باب المندب است ، آن‌جا كه بحر احمر به اقيانوس هند متصل مىشود .
2 . تنگهء به سفر است كه درياى سياه را به درياى مرمره متصل مىسازد .
بحث كرد كه بر لفظ مثل مشتمل باشد در اين صورت تعداد آيات از پانزده آيه ( اسرا 89 - كهف 54 - نحل 60 - روم 27 و 58 - زمر 27 - رعد 17 - ابراهيم 25 و 45 - نور 34 و 35 - عنكبوت 43 - حشر 21 - محمد 34 - فرقان 33 ) تجاوز نمىكند ( درسهايى از مكتب اسلام - ش 481 - ص 13 )