فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٩

قلم ( ق ل )

( مانند مرگ و زلزله و حوادث ديگر ) و كلمات الهى و آيات قرآنى در آن تأثير نمىكند و چنين قلب را قاسى گويند .

قلب قرآن ( ق )

قلب قرآن ( ق )

پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله سورهء يس را قلب القرآن ناميده ( الاتقان ، ج 1 ، ص 194 - ج 2 ، ص 498 )

قلب متقى ( م تّ )

قلب متقى ( م تّ )

ذلِكَ وَ مَنْ يُعَظِّمْ شَعائِرَ اللَّهِ فَإِنَّها مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ ( حج - 32 )

- نفسى كه داراى پروا و باك باشد و در اجتناب از گناه بسيار محتاط مىشود .

قلب مخبت ( م ب )

قلب مخبت ( م ب )

وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ ( حج - 54 )

حالت خاضع بودن انسان در برابر دستورات خداوند .

قلب مريض ( م )

قلب مريض ( م )

فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ ( بقره - 10 )

مرض حالتى است كه از گناه در دل پيدا مىشود .

قلب مطبوع ( م )

قلب مطبوع ( م )

وَ نَطْبَعُ عَلى قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَسْمَعُونَ ( اعراف - 100 )

حالت مهر و موم شدن قلب انسان كه حالت سقوط است . آن‌گاه كه انسان نسبت به خداوند جرى شود و مرتكب معاصى شود قلب حالتى پيدا مىكند كه گويى بر آن مهر و موم مىخورد و ديگر موعظه و اندرز در آن تأثير نمىكند .

قلب مطمئن ( م م ء )

قلب مطمئن ( م م ء )

الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ . ( رعد - 28 )

- قلبى كه به ياد خداوند آرام مىگيرد . ( ياد خداوند آرام‌بخش دلهاست . )

قلب مهتدى ( م ت )

قلب مهتدى ( م ت )

ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ ( تغابن - 11 )

قلب هدايت يافته . از حالات قلب است كه در مسير عقايد و احكام الهيه به راه افتد .

قلب منيب ( م )

قلب منيب ( م )

مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ ( ق - 33 )

قلب و نفسى كه پيوسته رجوع به خدا داشته باشد . ترسيدن از خدا در خلوت از مهم‌ترين حالات قلب است . يعنى قلب و نفس تا آن‌جا خدا را شناخته كه خلوت و جلوت براى او فرق ندارد و خوف اللّه در او هست « 1 » .

قلب و جل ( و ج )

قلب و جل ( و ج )

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ . ( انفال - 2 )

- دل‌هاى لرزان و ترسان . دل مؤمنان كه چون ذكرى از خداوند شود از عظمت و جلال خدا دلهاشان لرزان و ترسان شود . « 2 »

قلقله ( ق ق ل )

قلقله ( ق ق ل )

اصطلاح تجويد - مخارج حروف ( 17 )

قلم ( ق ل )

قلم ( ق ل )

ن وَ الْقَلَمِ وَ ما يَسْطُرُونَ ( قلم - 1 )


( 1 ) . منابع مورد استفاده در مورد انواع قلب عبارت بوده‌اند از : « مجلهء پاسدار اسلام ، ش 1 ، ص 8 تا 11 - عمل صالح ، ص 43 ( منضم به كتاب كلم الطيب ) - و . . . ( 2 ) . منابع مورد استفاده در مورد انواع قلب عبارتند از : پاسدار اسلام - ش 1 - ص 8 تا 11 ، عمل صالح - ص 43 ( منضم به كتاب كلم الطيب ) - و . . .