فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٧

دنيا ( د )

2 . دعا

وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ ( مؤمن - 60 )

- خداوند در قرآن ضمن آيات بسيار به دعا امر فرموده و دعا كردن بنده محبوب خداست و آنچه در اجابت دعاها مدخليّت دارد و مقدم بر دعا كردن است و سبب سرعت اجابت مىشود عبارتند از :

1 . حمد و ثناى خدا .

2 . فرستادن صلوات .

3 . استغفار نمودن .

4 . يادآورى نعمت‌هاى خدا .

5 . شكر كردن بر نعمت‌هاى خدا .

6 . با وضو و طهارت بودن .

7 . نماز خواندن .

8 . روزه گرفتن .

9 . حقوق واجبهء مالى را پرداختن .

10 . تصدق دادن .

11 . مراعات اماكن را نمودن .

12 . به اجتماع دعا كردن ( دعاهاى ربناى قرآن ، عمادزاده ، ص 9 الى 11 )

درة العقد قرآن ( د رّ ت ل ع )

سوره يوسف را گفته‌اند .

دعاى ختم قرآن

دعايى كه بعد از قرائت قرآن مجيد ( از اول تا آخر ) خوانند . و دعاى ختم قرآن ، مأثور از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام چنين نقل شده است :

بسم اللّه الرحمن الرحيم . اللهم اشرح بالقرآن صدرى و . . .

دعاى شروع قرآن

دعاى پيش از خواندن قرآن به نقل از رسول اللّه عبارت است از : اللهم بالحق انزلته و بالحق نزل . . .

دعى ( د ىّ ) ( د )

وَ ما جَعَلَ أَدْعِياءَكُمْ أَبْناءَكُمْ ( احزاب - 4 )

در ميان عرب‌ها كسى را كه به خاندانى ملحق مىشد ( فرزند خوانده ) دعى مىگفتند و دعى از كسان خويش ارث مىبرد ( تاريخ تمدن اسلام ، ج 4 ، ص 20 )

دم

إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَ الدَّمَ ( بقره - 173 )

خون و خوردن آن به نص قرآن حرام است ( قاموس قرآن )

دنيا ( د )

اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ ( حديد - 20 )

كلمهء دنيا در قرآن مجيد 115 بار تكرار شده است و در تمام آنها صفت زندگى كنونى است ( مگر در چهار محل كه صفت آسمان و كنار بيابان آمده است ) . اين كلمه معمولا در مقابل آخرت استعمال مىشود و اگر از « دنى » و « دنائت » باشد به معنى پستى است و لذا زندگى دنيا را دنيا مىگوييم از اين جهت كه نسبت به زندگى آخرت پست‌تر و ناچيزتر است و اگر دنيا از « دنو » باشد به معنى نزديكى است و لذا زندگى دنيا را دنيا مىگوييم از اين جهت كه از زندگى آخرت به ما نزديك‌تر است .

در حيات دنيوى انسان علاوه بر اين‌كه در لذات و الم‌ها و ساير قسمت‌ها با ساير جانداران مشترك است اين امتياز را دارد كه در اين حيات بر اثر ايمان به خدا و عمل صالح فضاى زندگى پاكيزه و عطر آگين مىگردد . ( قاموس قرآن - فرهنگ معارف