مناهج في التفسير ( شيوه هاى تفسير قرآن كريم ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٣

7 - شيوهء طبرى دربارهء سبك قرآن

طبرى مىگويد : مفسّران در معناى اين آيه به اختلاف سخن گفته‌اند :

الف - بعضى گفته‌اند : معناى آيه اين است : مثل كافران در نفهميدن آنچه از كتاب خدا بر آنها خوانده مىشود و نپذيرفتن آنچه بدان فراخوانده مىشوند يعنى توحيد و مواعظى كه به آن پند داده مىشوند ، همانند چهارپايى است كه هرگاه او را صدا كنند آواز را مىشنود ، امّا معنايش را درك نمىكند . كسانى كه آيه را چنين معنا كرده‌اند عبارتند از :

1 - سمّاك از عكرمه در معناى : وَ مَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ . . . مىگويد : مثل كافران مانند شتر يا الاغى است كه او را صدا مىزنى و تنها صدا را مىشنود ، ولى معنايش را درك نمىكند .

2 - عكرمه از ابن عباس نقل كرده كه گفت : كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِما لا يَسْمَعُ ، يعنى ، او مانند گوسفند يا از قبيل آن است .

3 - محمد بن سعد از پدرش ، از عمويش ، از پدرش و او از ابن عباس نقل مىكند كه معناى آيه چنين است : مثل كافران مانند شتر و الاغ و گوسفند است . اگر به يكى از آنان بگويى بخور ، نمىفهمد كه چه مىگويى فقط صدا را مىشنود . كافر نيز چنين است .

اگر او را به كار خوبى دعوت كنى يا از كار بدى منعش كنى ، يا پندش دهى ، فقط صدا را مىشنود ، ولى درك نمىكند .

4 - ابن جريح از ابن عباس نقل مىكند : كافران مانند جنبنده‌اى هستند كه مىشنود ولى نمىفهمد . كافر نيز صدا را مىشنود ولى نمىفهمد .

5 - خصيف از مجاهد نقل مىكند : . . . . كافر مانند چهارپايى است كه صدا را مىشنود و معنايش را درك نمىكند .

6 - ابو نجيح از مجاهد : كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ . . . اين تشبيهى است كه خداوند كافران را كه صدا را مىشنوند و نمىانديشند ، به چهارپا تشبيه كرده است كه صدا را مىشنود و معنا را نمىفهمد .

7 - سعيد بن جبير از قتاده نقل كرده است كه در معناى آيه گفته است : مثل كافر

( با عين ) به معناى صداى آهستهء كلاغ و ( ينغق ، با غين ) به معناى فرياد كلاغ توأم با كشيدن گردن است . م .