مناهج في التفسير ( شيوه هاى تفسير قرآن كريم ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٨٠

6 - ابزار لغوى

متشابه و محكم و اين‌كه تمام اينها از نزد خداست ايمان داريم . دليل اين نظريه ، گفتارهاى زير است :

ابن ابى مليكه از عايشه نقل كرده كه دربارهء : وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ گفت : علامت رسوخ آنها در علم اين است كه نسبت به محكم و متشابه قرآن ايمان آورده ولى به تأويل آنها علم ندارند .

ابن طاووس از پدرش از ابن عباس نقل كرده كه تأويل آيه چنين است : و ما يعلم تأويله الا اللّه ، يقول الرّاسخون آمنّا به ، يعنى راسخون مىگويند : ما به آن ايمان داريم .

هشام بن عروه گفته است : پدرم دربارهء آيهء : وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مىگفت : يعنى راسخان در علم تأويل آن را نمىدانند ولى مىگويند : به آن ايمان داريم ، همهء آنها نزد پروردگارمان است .

ابو نهيك اسدى در آيهء : وَ ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مىگويد :

شما اين آيه را به‌طور وصل مىخوانيد و حال آن‌كه جداست . تفسير آن را كسى جز خدا نمىداند ، امّا راسخان در علم مىگويند : ما به آن ايمان داريم ، همهء آنها از نزد پروردگارمان است . بنابراين ، نهايت علمشان همين بود كه گفتند .

عمرو بن عثمان بن عبد اللّه بن موهب ، گفت : شنيدم كه عمر بن عبد العزيز چنين مىگويد : و الرّاسخون فى العلم ، يعنى علم اين گروه دربارهء تفسير متشابهات به اين منتهى شد كه گفتند : ما به آن ايمان آورديم ، همهء آيات از نزد پروردگارمان است .

اشهب از مالك نقل مىكند كه گفت : ما يعلم تأويله ، سپس آيه را قطع كرد ، آن‌گاه شروع كرد و گفت : راسخان در علم مىگويند ما به آن ايمان آورديم . همه از نزد پروردگار ماست ، و تفسير آن را نمىدانند .

برخى ديگر در معناى آيه مىگويند : تفسير آن را جز خدا و راسخان در علم كسى نمىداند و راسخان در علم هم با علم و رسوخى كه در آن دارند مىگويند : ما به آن ايمان داريم ، همهء آن از نزد پروردگار ماست . و دليل اين نظريه نيز گفته‌هاى زير است :

مجاهد از ابن عباس نقل مىكند كه گفت : من از كسانى هستم كه تأويل آن را