المكتفى في الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ٣

گفتار اول : تشويق براى تعليم وقف تام

مؤلف گويد : اين روايات ، تعليم [ وقف ] تام ، از جانب رسول مكرّم خدا صلّى اللّه عليه و آله توسط جبرئيل عليه السلام است زيرا ظاهرش دلالت دارد بر اينكه شايسته است در آيه‌اى كه صحبت از آتش و عقاب است و بعد از آن ، ذكر بهشت و ثواب آمده است ، قرائت را قطع كرد و ميان اين دو فاصله انداخت ؛ همچنين اگر در دو آيهء كنار هم - برعكس مورد پيش - ابتدا صحبت از بهشت و ثواب است و پس از آن آتش و عقاب ، باز بايد بر آيه اول قطع كرد و ميان اين دو مفهوم فاصله ايجاد كرد . به عنوان مثال پس از آيه « فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ » « 1 » بايد وقف شود و جايز نيست آن را به « وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ » « 2 » وصل كنيم و سپس در اين‌جا وقف شود . [ بلكه لازم است در انتهاى آيه 81 وقف كنيم و سپس از ابتداى آيهء 82 شروع كنيم ] . و نيز مانند آن است آيهء « وَ كَذلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّهُمْ أَصْحابُ النَّارِ » « 3 » كه مطلب تمام مىشود و وصل آن به آيهء « الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ » « 4 » و قطع در اين قسمت مجاز نيست . [ بنابراين وقف در انتهاى آيه ششم ، تام است ] . و مانند آن مىباشد « وَ لكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ » « 5 » كه اينجا محل وقف است و وصل اين عبارت به « وَ الظَّالِمُونَ » در همين آيه و وقف بر آن جايز نيست . موارد مشابه مثالهاى فوق در قرآن بسيار است .

و از مواردى كه اين موضوع را روشن‌تر مىسازد ، قول تميم طائى از عدى بن حاتم « 6 » است كه گفت : « دو نفر نزد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آمدند . يكى از آن دو شهادتين


( 1 ) - بقره : 81 . ( 2 ) - بقره : 82 . ( 3 ) - غافر : 6 . ( 4 ) - غافر : 7 . ( 5 ) - شورى : 8 . ( 6 ) - اين روايت با سند ديگرى از عدى بن حاتم نقل شده است .