المكتفى في الوقف والابتداء ( فارسى ) — الصفحة ٨٧

سوره آل عمران

[ 1 ] - انس نقل كرده است : « در روز احد ، هنگامىكه دندان رباعيه حضرت رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله شكست و پيشانى حضرت زخمى شد ، خون بر صورت ايشان جارى گرديد ؛ با دست خود ، خون را از صورتشان پاك كردم كه درآن‌حال مىفرمودند : « قومى كه صورت پيامبرشان را ، كه آنها را به سوى خدا دعوت مىكند ، با خون رنگين كردند ، چگونه به موفقيت نايل خواهند شد ؟ » خداوند آيه 128 اين سوره را نازل كرد . از حسن [ بصرى ] روايت شده است : « در روز احد ، صورت پيامبر را خون گرفت و از صورت خود ، خون را پاك مىكردند و در آن حال مىفرمودند : « قومى كه صورت پيامبرشان را كه آنها را به سوى پروردگارشان مىخواند ، از خون پر كردند ، چگونه رستگار خواهند شد ؟ » پس خداوند آيه 128 را نازل نمود . [ 2 ] - زيرا ماجراى بدر كه در آيات قبل شروع شده بود ، در اين آيه به اتمام مىرسد و آيه بعد در مورد جنگ احد نازل شده است . [ 3 ] - چنانچه « أَوْ يَتُوبَ » در آيه بعد ، عطف بر « لِيَقْطَعَ » در اين آيه باشد . مؤلف گويد : « أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ » ؛ بنابراين توضيح ، به يكى از دو تقدير ذيل ، منصوب مىشود : الف ) ليس لك من الامر شئ او من ان يتوب عليهم ؛ ب ) حتى يتوب عليهم ، چنان‌كه در شعر آمده است : « فقلت له لابتك عينك انما نحاول ملكا او نموت فنعذر » كه تقدير « حتى نموت » مىباشد .