تدوين القرآن ( تدوين قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ١٠٣

6 . آيه . . . وَ إِنْ كانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ الْجِبالُ

نسبت داده شده و قرائت وى چنين آورده شده است : « سراط من أنعمت عليهم غير المغضوب عليهم و لا الضالين . » « 1 » بد نيست بدانيم قرائت خليفه ، پيش از قرائت عكرمه و ابن زبير بوده است و به يقين اين دو نفر از او تقليد كرده‌اند .

4 . آيه اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ

4 . آيه اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ( بقره 255 ) .

يحيى بن عبد الرحمن بن حاطب از پدرش روايت كرده است كه عمر بن خطاب در نماز جماعت چنين مىخواند : « الم * اللّه لا إله الا هو الحى القيام » « 2 » بخارى در مورد كلمه « ديارا » در سوره مباركه نوح مىگويد : « اين كلمه بر وزن فيعال است ، مانند كلمهء الحى القيّام كه عمر بن خطاب آيه را با آن مىخواند . » « 3 »

و نيز در روايتى اين قرائت به ابن مسعود نسبت داده شده است . « 4 » قابل توجه است كه گر چه در كتب لغت به كلمه « قيّام » اشاره شده است ، ولى به اين نكته كه « قيّام » لغت يا لهجه ديگرى از « قيّوم » نباشد اشاره نشده است . « 5 »

5 . آيه . . . فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ

5 . آيه . . . فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ ( بقره : 55 )

سيوطى روايت كرده است كه عمر بن خطاب به جاى « الصاعقة » ، « الصعقة » مىخواند . « 6 »

6 . آيه . . . وَ إِنْ كانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ الْجِبالُ

6 . آيه . . . وَ إِنْ كانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُولَ مِنْهُ الْجِبالُ ( ابراهيم : 46 )

بر طبق رواياتى ، خليفه دوم ، آيه فوق را به اين صورت مىخواند : « و إن كاد مكرهم لتزول منه الجبال » « 7 »

( 1 ) . الدرّ المنثور ، ج 1 ، ص 17 ( 2 ) . مستدرك حاكم ، ج 2 ، ص 287 . ( 3 ) . صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 72 و نيز ر . ك . كنز العمال ، ج 2 ، ص 592 و نيز صحاح جوهرى ، ج 5 ، ص 2018 . ( 4 ) . الدرّ المنثور ، ج 2 ، ص 3 و مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 154 . ( 5 ) . مفردات غريب القرآن ، ص 417 ( 6 ) . الدرّ المنثور ، ج 2 ، ص 238 ( 7 ) . الدر المنثور ، ج 4 ، ص 596 و كنز العمال ، ج 2 ، ص 596