رسالة الطير ( با ترجمه ودوشرح سهلان ساوي 540 ق وشارح گمنام ) — الصفحة ٨٥
« متن »
حواسّ هم در حسّ و وهم نيايد . به محسوسات فريفته نشود و اعتقاد نكند كه هر چه محسوس نبود مثبت نبود و نيز اعتقادها جمله براندازد و تصور كند كه حقى كه واجب القبول است در ميان عقايد نيست و هر كه در اثبات عقيدتى سخنى گفته است سنگ در ظلمت انداخته است ، كه اين عالم را خالقى و مبدعى نيست . هر كه ميان اين هر دو متوسّط اعتقادى طلب كند و از محسوسات استعانت كند و شناختن بعضي از مجهولات كه معلوم نبود و عالم را مبدعى و صانعى اثبات كند ، منزّه از علايق حسّ و مقدّس از كثرت جهات مختلفه و چيزهائى كه اثبات آن أو را با اوصاف أو باز و مردّدى نبود به كثرت و رفع كمال و اين طريق را تشبيه به طيران خفّاش كند ، چنانك اين اعتقاد حق است و بهترين عقايد است ، خفّاش را بهترين طيور خوانند چه خفّاش حدّ اوسط دارد . اسباب معاش و ظهور خود را و خفّاش صورت طيور ندارد و از فايدهء طايران حاصل مىآيد . آدمي نيز بايد كه اگر چه صورت فرشتگان ندارد ، به سيرت ايشان تخلّق كند ، چنانك به صفات ملك شود .
« متن »
« متن »
« قال الشّيخ الرّئيس ويلكم اخوان الحقيقة أشجع الناس من يجترئ على غده وافشلهم من قصّر عن امده ويلكم اخوان الحقيقة لا عجب ان اجتنب ملك سوء أو ارتكب بهيمة قبيحا بل العجب عن البشر إذا استعصى على الشهوات وقد صيغ على استثمارها صورته أو بذل لها الطاعة وقد نوّر بالعقل جبلته ولعمر اللّه بذّ الملك بشر ثبت عند زيال الشهوة فلم تزلّ قدمه عن موطنه فيه وقصر عن البهيمة انسى لم تف قواه بدر شهوة تستدعيه . »