رسالة الطير ( با ترجمه ودوشرح سهلان ساوي 540 ق وشارح گمنام ) — الصفحة ٨٣
« شرح »
« متن »
« متن »
« قال الشّيخ كونوا نعاما تبتلع الجنادل المحماة وافاعى تسترط العظام الصلبة وسمادل تغشى الضرام على ثقة وخفافيش - لا يبرزون نهارا فخيرا الطيور خفافيشها . »
« ترجمه »
« ترجمه »
« چون شتر مرغ باشيد كه سنگ گرم كرده بخورد و چون افاعى كه استخوانهاى صلب فرو برد و چون سمادل به آسانى در آتش شويد ، چون خفّاش به روز بيرون نياييد و بهترين مرغان خفّاش است . »
« شرح »
« شرح »
اما از خواص شتر مرغ آنست كه چون يك پا أو را خللى رسد به ديگر پاى نتواند جست مگر به سينه مىخزد و در بيابان با هيچ حيوانى انس نگيرد و از شتر مرغ كه هم صورت اوست بگريزد و شبه مرغ است و مثل شتر و اگر از سر خايه كه خود نهاده باشد بيفتد خايه شتر مرغى ديگر بيند ، أو را به جاى آن باستد . امّا خواجه بدين يك رمز اشارت مىكند كه أو سنگ به آتش تافته فرو برد و طبع أو در اطفاء و تبريد آن عمل كند و معدهء أو را زيان نكند و افعى استخوانهاى سخت فرود برد و غذاى أو شود ، يعنى كه چون مرغ و مار اين دو جوهر صعب منيع منكر را به طبع تليين و تلطيف مىدهند . آدمي بايد كه كم از ايشان نبود ، حرارت هيجان شهوت و غضب را فرو نشاند به خاصيت نفس عاقله و ناملايم را ملايم گرداند و كثيف را لطيف و مفرط و صعب و منكر را معتدل گرداند . سنگ گرم كرده را بقوّت غضبى مانند كرد و استخوان كثيف غليظ را بقوّت شهوت ، چه اين دو جوهر