رسالة في الحدوث ( حدوث العالم ) — الصفحة ٢٣١

تتمّة « 1 » في ذكر اعتقادات الفلاسفة القدماء الّذين هم غير هؤلاء الأصول الأعلون في حدوث « 2 » العالم

المبدأ والمعاد ب « فاضل « 1 » المتقدّمين » « 2 » .

وافق « 3 » أستاده « 4 » في « 5 » أنّ البارئ عالم بالأشياء كلّها - كلّيّاتها وجزئيّاتها - على نسق واحد ، وهو عالم بما « 6 » كان وما سيكون ، ولا يتغيّر علمه بتغيّر المعلوم ولا يتكثّر « 7 » .

وممّا انفرد به « 8 » أنّه قال « 9 » : « كلّ كوكب ذو نفس وطبع وحركة « 10 » من جهة نفسه وطبعه ، ولا يقبل التّحريك من غيره أصلا » .

ومن كلامه الدّال على حدوث ما سوى الفلك « 11 » المحدّد أنّه قال « 12 » : « 13 »

لمّا كان الفلك محيطا بما دونه - [ وكان ] « 14 » الزّمان جاريا عليه « 15 » ، لأنّ الزّمان « 16 » هو العادّ « 17 » للحركات ، أي عددها « 18 » - ، ولمّا لم يكن يحيط « 19 » به شيء آخر - وإلّا لكان « 20 » الزّمان جاريا عليه « 21 » - ، لم يجز

( 1 ) آس : تفاصل ( بجاى بفاضل ) .

( 2 ) [ الملل والنّحل : - وقد وصفه . . . فاضل المتقدّمين . ]

( 3 ) آس : رافق .

( 4 ) [ الملل والنّحل : أرسطوطاليس . ]

( 5 ) [ الملل والنّحل : + جميع آرائه وزاد عليه في الاحتجاج على . ]

( 6 ) ال : ما .

( 7 ) [ الملل والنّحل : + بتكثّره . ]

( 8 ) آس ، ال : - به .

( 9 ) دا 2 : انتقال ( بجاى أنّه قال ) .

( 10 ) دا 2 : ذو طبع وذو حركة .

( 11 ) مر 1 : - الفلك .

( 12 ) دا 2 : - أنّه قال .

( 13 ) [ نقل قول برگرفته از : الشّهرستانيّ ، الملل والنحل ، ج 2 ، ص 164 . ]

( 14 ) همه : فكان . [ الملل والنّحل : وكان . ]

( 15 ) [ يعنى : على ما دون الفلك . ]

( 16 ) آس : - الزّمان .

( 17 ) آس : ابعاد .

( 18 ) آس : عدها .

( 19 ) آس : يحفط ؟ ؟ ؟ .

( 20 ) [ الملل والنّحل : لا كان ( بجاى إلّا لكان ) . ]

( 21 ) ال : - جاريا عليه .