اشراق هياكل النور لكشف ظلمات شواكل الغرور — الصفحة ٠.٤٦
الف . وجه تسميه
الف . وجه تسميه
الف . وجه تسميه
« هياكل » جمع « هيكل » در لغت به معاني : شكل وصورت ، بناى مرتفع ، وبتخانه آمده است . « 1 » حال بايد ديد مقصود سهروردى از اين واژه چيست ؟ وبه چه مناسبتى اين رساله را هياكل النور ناميده است ؟
1 . دوانى در شواكل الحور مىنويسد :
« هيكل » در أصل به معنى « صورت » است . حكماى نخستين بر اين باور بودند كه ستارگان ، سايه‌ها وهيكلها ( - صورتها ونمادها ) ى نورهاى مجرّدند . از اين رو ، براي هر يك از ستاره‌هاى هفتگانه ، طلسمى ونمادى از كانى مناسب در زماني مناسب ساختند وتمامى آن طلسمها را به طالعى مناسب ، در وضعي مناسب ، در خانه‌اى نهادند . در زمانهاى خاص به آنجا مىرفتند واعمالي خاصّ - همچون افروختن عود ومواد خوشبو - به جا مىآوردند تا از خواصّ آنها بهره‌مند شوند . اين خانه را بزرگ مىداشتند و « هياكل نور » مىناميدند . زيرا اين خانه‌ها محلّ طلسمها بودند ، وطلسمها هيكلها ونمادهاى آن ستارگان ، وستارگان هيكلها ونمادهاى نورهاى مجرّد . « 2 »
پس در واقع ، هيكلهاى نورهاى مجرّد ، همان ستارگان‌اند ؛ امّا از روى مجاز ، طلسمهاى آن ستارگان ومحلّ نگهدارى آن طلسمها نيز « هياكل نور » ناميده مىشوند .
بنابر اين ، اينكه سهروردى اين رساله را هياكل النور ناميده ، بدان دليل است كه هدف أو از تأليف اين اثر بيان أحوال أنوار مجرّد بوده ؛ وچون هر يك از
( 1 ) . ر . ك : لغت نامه ، ج 15 ، ص 23608 .
( 2 ) . ثلاث رسائل ( شواكل الحور ) ، ص 115 .