شرح كتاب القبسات — الصفحة ٢٦

ب : حواشي

دربر دارد .

د : قبسات همچون الأفق المبين والتقديسات - وبيش از آن دو - مورد توجّه شارحان وى بوده وبه منزلهء خلاصهء أفكار وى شهرت داشته است .

شروح وحواشي « 1 »

الف : شروح

براي اين كتاب دو شرح تحليلي نگاشته شده :

1 - شرح مير سيّد احمد علوي كه در آينده از آن گفتگو مىنماييم .

2 - شرح محمّد بن علي رضا بن آقاجانى از شاگردان ملّا صدرا كه در تاريخ 1071 انجام پذيرفته ، ومفصّلترين گزارش موجود بر قبسات است .

( ذريعة ، ج 17 / 31 ، نيز كتابخانهء انستيتو إيران وفرانسه ومجلس شوراى اسلامى ) « 2 » ، اين گزارش حاوي تحليل أفكار ميرداماد در مقايسه با فلسفهء صدرايى است ولذا در موارد بسيارى مؤلّف به جرح متن پرداخته است .

تحليل اين شرح را به مجالي ديگر مىسپاريم .

ب : حواشي

1 - حاشيهء مؤلّف بر كتاب ، كه تمامى آن تحت عنوان « أفيد » در شرح علوي

( 1 ) - در كتاب حكيم استرآباد صص 167 - 168 با توجّه به چاپ سنگى قبسات فقط نام يك شرح ويك حاشية آمده است !

( 2 ) - گزيده‌اى بس كوتاه از اين شرح در ذيل مجموعهء منتخبات آثار حكماى الهى إيران ، ج 2 / 297 به طبع رسيده است ، ولى أصل اين شرح بيش از پنج جلد است . مرحوم علامه طهراني در ذريعة ج 13 / 390 براي آن سه نسخه خطّى برمىشمارد .