الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٩

179 - فى قلوبهم مرض :

حادثه‌اى ناگوار به ما رسد . امّا باشد كه خداوند فتحى پديد آورد يا كارى از جانب خويش پيش آورد و آنان در نتيجه بر آنچه در دل نهان مىداشته‌اند ، پشيمان گردند » :

توبه / 125 : « وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ » « اما آنان كه در دلهايشان مرض است جز انكارى بر انكارشان نيفزود و همچنان كافر مردند » ؛ حج / 53 : « لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْقاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ » « تا آنچه را شيطان در سخن او مىافكند فتنه‌اى قرار دهد براى آنان كه در دلهايشان مرض است و سنگدلند ، كه ستمگران در مخالفتى سختند » ؛ محمد / 20 : « فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَ ذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ » « پس چون سوره‌اى از محكمات نازل شود كه در آن از جنگ يادى شده ، كسانى را كه در دلهايشان مرض است بينى كه چون كسى كه بيهوشى مرگ بر او چيره شده به تو مىنگرند » ؛ محمد / 29 : « أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَنْ لَنْ يُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغانَهُمْ » « يا آنان كه دلهايشان بيمار است گمان كرده‌اند خداوند هرگز كينه‌هاى نهفته آنان را بيرون نخواهد آورد ؟ » ؛ مدثر / 31 : « وَ لِيَقُولَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْكافِرُونَ ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلًا » « و براى آنكه كسانى كه دلهايشان بيمار است و نيز كافران بگويند خداوند خواسته است با اين حكايت چه چيز را بيان كند ؟ » ؛ نور / 50 : « أَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَمِ ارْتابُوا أَمْ يَخافُونَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ رَسُولُهُ بَلْ أُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ » « آيا در دلهايشان مرض است يا ترديد آورده‌اند يا بيم آن دارند كه خدا و رسول او بر آنان ستم ورزند ؟ چنين نيست ، بلكه آنان ستمگرند » ؛ احزاب / 32 : « يا نِساءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَأَحَدٍ مِنَ النِّساءِ إِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ وَ قُلْنَ قَوْلًا مَعْرُوفاً » « اى زنان پيامبر ، اگر از خدا پروا كنيد . همانند ديگر زنان نيستيد ، پس به نرمى سخن مگوييد تا آن كس كه در دلش مرض است آزمند شود ، و چنان كه شايسته است سخن گوييد » .

قبلا در مسئلهء شماره 32 از اين آيه بحث شد .

در برخى از آيات ديگرى نيز كه دربارهء كسانى كه دلهايشان بيمار است آمده ، « بيمارى دل » مىتواند به نفاق ( همانند آيات سوره‌هاى بقره توبه و محمد ، كه گذشت ) ، به ارتياب و ترديد آوردن ، به فتنه شيطان ، به كفر ، به كينه ، و به خوددارى از جهاد تفسير شود ، و از ديگر