الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٥٢

145 - ألدّ الخصام :

. يعنى : از اين مردم كسى است كه سخنش در اين دنيا تو را به شگفتى و خوشايند وا مىدارد و خداوند را بر آنچه در دل دارد گواه مىگيرد در حالى كه كينه توزترين دشمنان است .

همچنين است آيهء مريم / 97 ، خطاب به پيامبر ، عليه الصلاة و السلام كه مشتمل بر كلمهء « لدّ » ، جمع « ألدّ » مىباشد :

« فَإِنَّما يَسَّرْناهُ بِلِسانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا » « اين را بر زبانت ميسر گردانديم تا بدان پرهيزگاران را بشارت دهى و طايفه‌اى را كه ستيزه‌جو و كينه توزند هشدار دهى » .

در قرآن كريم جز دو كلمهء فوق از اين مادّه نيامده است .

آنچه از ابن عباس در تفسير « ألدّ الخصام » روايت شده ، از قبيل شرح است . اما راغب در تفسير اين كلمه مىگويد :

« الألدّ » مخالفى است كه بر دلايل خود اصرار فراوان دارد ، و جمع آن « لدّ » است .

خداوند - تعالى - مىفرمايد : « وَ هُوَ أَلَدُّ الْخِصامِ » و « تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا » . اصل « الدّ » « شديد اللّدد » است ، يعنى آن كه گردنى درشت و استوار دارد . اين كلمه در موردى به كار مىرود كه بازداشتن شخص از آنچه مىخواهد امكان ندارد . « 155 »

ابن اثير در ذيل حديث « إنّ أبغض الرّجال الى اللّه الألدّ الخصيم » ( مبغوضترين كسان نزد خداوند كسى است كه چانه زنى و سرسختى مىورزد ) مىگويد :

« ألدّ » يعنى ، آن كه خصومتى سخت دارد . « لدود » دوايى است كه از يكى از دو گوشه لب به دهان مريض ريخته شود . « لديد الفم » نيز به معنى دو جانب دهان است . « 156 »

در فرهنگها در تفسير « لديدين » ، « دو جانب گردن ، پايينتر از گوش » و همچنين « دو طرف هر چيز » آورده شده است . « تلدّد » بدين معناست : به جانب راست و چپ نگريست و به تحيّر و سرگردانى درماند . . . لدّه خصمه فهو لادّ و لدود » يعنى خصم او را در بند كرد ؛ و آن كه چنين كرده لادّ و لدود ناميده مىشود . همچنين در تفسير « ألدّ » ، شتر بلند گردن ، و نيز دشمنى آزمند كه به حق نمىگرود آورده شده است .

( 155 ) ر ك : المفردات . ( 156 ) ر ك : النهاية .