الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٤٥
83 - دهاق :
سريّا » ، يعنى نهرى كه جارى است ؛ و گفته شده است : بلكه اين كلمه از « سرو » به معنى رفعت و بلندى است و خداوند بدان وسيله به عيسى - عليه السّلام - اشاره فرموده است . « 82 »
تا اندازه‌اى نيز سياق آيات ، كه در مقام سخن گفتن از خوردن از خرماى تازه و نوشيدن از اين جوى آب است ، همين برداشت را كه « سرىّ » بر جوى يا همان نهر كوچك و پنهان دلالت دارد تقويت مىكند . خداوند - تعالى - مىفرمايد :
مريم / 23 - 26 : « درد زاييدن او را به سوى تنهء درخت خرمايى كشاند . گفت : اى كاش پيش از اين ، مرده و كاملا از يادها رفته بودم . امّا او را از زير ندا داد كه محزون مباش ، پروردگارت از زير پاى تو جوى آبى روان ساخت . نخل را بجنبان تا خرماى تازه برايت فرو ريزد . پس بخور و بنوش و شادمان باش و اگر از آدميان كسى ديدى بگوى : براى خداوند رحمان روزه نذر كرده‌ام و امروز با هيچ انسانى سخن نمىگويم » .
در بيت شعرى كه به عنوان شاهد آمده است نيز « مثل السرىّ تمده الانهار » ، واژه « سرى » در معنى نهر كوچك و جوى صراحت دارد . ]
83 - دهاق :
83 - دهاق :
نافع از معنى اين كلام خداوند - تعالى - پرسيد : « وَ كَأْساً دِهاقاً » .
ابن عباس گفت : « ملاء » ( پر ) ؛ و شاهد آن نيز شعر شاعر است :
اتانا عامر يرجو قرانا * فأترعنا له كأسا دهاقا
« 83 » يعنى : عامر به اميد اين كه گراميش بداريم نزدمان آمد و ما نيز براى او فرجامى پر تقديم كرديم .
[ اين كلمه در آيهء نبأ / 34 آمده است :
« إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً * حَدائِقَ وَ أَعْناباً * وَ كَواعِبَ أَتْراباً * وَ كَأْساً دِهاقاً » . يعنى :
پرهيزگاران را جايى است در امان از هر آسيب ، بستانها و تاكستانها و دخترانى همسال با پستانهاى بر آمده و جامهايى پر . ]
[ اين كلمه ، به صيغه و مادّه ، تنها يك بار در قرآن آمده است .
تفسير « دهاق » به « ملاء » ( پر ) ، يا - چنان كه راغب در المفردات مىگويد - « مفعم »
( 82 ) ر ك : المفردات . ( 83 ) در چاپ الاتقان « يرجو قرأنا فانزعنا له . . . » آمده است .