الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٠

72 - تأسى :

به ترتيب يعنى :

- گفت : آن سرزمين براى چهل سال بر آنان حرام گشت و در اين مدّت در بيابان سرگردان مانند . پس براى طايفه‌اى كه فاسقند اندوه مدار ؛ - بگو : اى اهل كتاب ، بر هيچ آيينى نيستيد مگر زمانى كه تورات و انجيل و آنچه را از جانب پروردگارتان بر شما نازل شده است اقامه كنيد . آنچه از پروردگارت بر تو نازل شده براى بسيارى از آنان تنها سركشى و كفر افزايد . پس بر طايفه‌اى كه كافرند اندوه مدار .

از همين مادّه است :

- فعل در آيه اعراف / 93 : « فَكَيْفَ آسى عَلى قَوْمٍ كافِرِينَ » « پس چگونه بر طايفه‌اى كه كافرند اندوه بدارم ؟ » ؛ - فعل در آيهء حديد / 23 : « لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ » « تا بر آنچه از دست داده‌ايد اندوه مداريد و بدانچه به شما رسيده شادمان نگرديد و خداوند هيچ متكبّر خود ستاينده‌اى را دوست ندارد » ؛ - « أسوة حسنة » ( الگويى شايسته ) ، سه بار و در آيات : احزاب / 21 و ممتحنه / 4 و 6 .

راغب كلمه « أسى » را به « حزن » نيز تفسير كرده ، اما اين كلمه را با اصل معنى خود كه « اسوه گرفتن » و « پيروى كردن » است پيوند داده است . او مىگويد :

« حقيقت اين كلمه همدردى و همراهى با اندوه آن كس كه چيزى را از دست داده است مىباشد . گفته مىشود : « آسيت عليه اسى ، و أسيت له » يعنى بر او يا براى او دردمند و اندوهگين شدم : « فلا تأس على القوم الكافرين » . اصل اين كلمه واوى است ( ا س و ) ، چنان كه مىگويند : « رجل أسوان » به معنى حزين و اندوهگين .

« أسو » عبارت است از بهبود دادن زخم ، و اصل آن از ميان بردن اندوه و درد است ، و « آسى » نيز به معنى طبيب جراح » « 71 » تفسير « أسى » به « حزن » تفسيرى نزديك است ، و در كنار آن اين نكته نيز منظور مىگردد كه « أسى » نسبت به آنچه از دست رفته ، مىباشد و ممكن است بر آنچه خود شخص از دست داده و يا بر آنچه دوستش از دست داده است باشد . در حالى كه حزن مىتواند يك حالت عارضى و گذرا باشد ، چنان كه مىفرمايد : « فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ » ( مباد گفته آنان تو را اندوهگين كند ) ( يونس / 65 ) ؛ و مىفرمايد : « إِنِّي لَيَحْزُنُنِي أَنْ تَذْهَبُوا بِهِ » ( اين كه او را ببريد مرا

( 71 ) ر ك : المفردات .