الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٢٨

71 - غابرون :

تفسير « غابرين » به « باقين » به تأمّلى فراوان براى روشن شدن آن نيازمند است تا بتوان كلمهء « بقاء » را از معنى متعارف و آشناى خود كه در برابر نيستى و فنا و درگذشتن قرار دارد برگرداند و به معنايى مناسب با سياق سخن از لوط و زن او برد ، آنجا كه خداوند او و خانواده‌اش را نجات داد ، مگر زن او را كه در ميان « غابرين » قوم او و در رديف گمراهان فاسق قرار داشت .

تفاوت ميان « غابرين » و « باقين » آنجا روشن مىشود كه قرآن كريم واژهء غابرين را تنها در مقام سخن از همسر لوط و قوم فاسق او به كار برده و اين در حالى است كه مادّهء « بقاء » نقيض فنا و پايان پذيرفتن دربارهء عمل صالحى كه نزد پروردگار ماندگار مىشود و دربارهء آنچه نزد پروردگارت است و بهتر ماندنىتر است ( قصص / 60 و شورى / 36 و دربارهء رزق پروردگارت كه بهتر و پايدارتر است ( طه / 131 ) و دربارهء هر آنچه جاودانگى دارد و نيستى برايش نيست به كار رفته است :

الرّحمن / 27 : « وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ » « و تنها نام پروردگارت كه داراى جلال و كرم دهنده است مىماند » ؛ أعلى / 17 : « وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى » « و آخرت بهتر و ماندنىتر است » ؛ نحل / 96 : « ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ » « آنچه نزد شماست پايان مىپذيرد و آنچه نزد خداوند است ماندگار است » ؛ طه / 71 : « وَ لَتَعْلَمُنَّ أَيُّنا أَشَدُّ عَذاباً وَ أَبْقى » « و به تأكيد خواهيد دانست عذاب كداميك از ما سخت‌تر و ماندنىتر است » ؛ كهف / 46 و مريم / 76 : « وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً » « آنچه باقى و شايسته است ، نزد پروردگارت سزايى برتر دارد » ؛ هود / 86 : « بَقِيَّتُ اللَّهِ خَيْرٌ » « آنچه خدا باقى گذارد بهتر است » .

در آياتى ديگر نيز از قبيل آيات ذيل ، مادّهء بقاء به معنى اصلى خود كه نقيض زوال و از ميان رفتن است آمده است :

صافات / 77 : « وَ جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ » « و فرزندان او را ماندگار ساختيم » ؛ زخرف / 28 : « وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ » « و آن را سخنى ماندگار قرار داد تا پس از او بر جاى ماند » ؛ حاقة / 8 : « فَهَلْ تَرى لَهُمْ مِنْ باقِيَةٍ » « آيا اثرى بر جاى مانده از آنان مىبينى ؟ » بقره / 248 : « وَ بَقِيَّةٌ مِمَّا تَرَكَ آلُ مُوسى » « و باقيمانده‌اى از آنچه خاندان موسى بر