الإعجاز البياني للقرآن ( اعجاز بيانى قرآن ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٣

61 - قانتون :

امّتى معترف به خدا و حنيف بود و از مشركان نبود » ؛ بقره / 238 : « حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ » « نسبت به نماز و نماز ميانه مراقبت كنيد و با اعتراف به خدا براى او برخيزيد » ؛ آل عمران / 17 : « الصَّابِرِينَ وَ الصَّادِقِينَ وَ الْقانِتِينَ وَ الْمُنْفِقِينَ وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ » « پايداران ، راستگويان ، اقرار كنندگان ، انفاق كنندگان و مغفرت جويان سحرها » ؛ تحريم / 12 : « وَ مَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرانَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيهِ مِنْ رُوحِنا وَ صَدَّقَتْ بِكَلِماتِ رَبِّها وَ كُتُبِهِ وَ كانَتْ مِنَ الْقانِتِينَ » « و مريم دختر عمران كه دامن خويش پاك داشت .

پس ما از روح خود در آن دميديم و كلمات و كتب پروردگارش را تصديق كرد و از اعتراف كنندگان بود » ؛ النساء / 34 : « فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ » « پس زنان شايسته ، فرمانبردارند و در غيبت شوى عفيفند و فرمان خداى را نگاه مىدارند » .

باضافهء آيات : احزاب / 35 ، و تحريم / 5 .

اين مادّه يك بار ديگر نيز به صيغه فعل در آيه احزاب / 31 ، خطاب به زنان پيامبر ، آمده است :

« وَ مَنْ يَقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُؤْتِها أَجْرَها مَرَّتَيْنِ » « و هر كدام از شما كه به خدا و رسول او اقرار داشته باشد و عمل صالح به جاى آورد او را دو بار پاداش دهيم » .

تفسير « قنوت » به « اقرار » تنها صورت تقريب به ذهن دارد و دربارهء آن از اين نكته غافل نمىمانيم كه اقرار ، غالبا از الزام ناشى مىشود و مىتواند نيز از روى تقيّه و يا ترس باشد ، در حالى كه قنوت تنها از خشوعى صادقانه ناشى مىگردد ؛ و گواه آن اين كه در قرآن كريم قنوت تنها در برابر خداوند و رسول او به كار رفته و به مؤمنان برگزيدهء پرستشگر اسناد داده شده است .

تفاوت جوهرى قنوت و اقرار آن است كه قنوت از افعال دل مىباشد ، همانند خشوع و تقوا ؛ در حالى كه اقرار چنين نيست . در قرآن كريم كلمه اقرار در دو آيهء ذيل آمده است :

بقره / 84 : خطاب به بنى اسرائيل دربارهء نقض پيمانى كه پس از اقرار ، مرتكب آن شدند : « وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ وَ لا تُخْرِجُونَ أَنْفُسَكُمْ مِنْ دِيارِكُمْ ثُمَّ أَقْرَرْتُمْ وَ أَنْتُمْ تَشْهَدُونَ * ثُمَّ أَنْتُمْ هؤُلاءِ تَقْتُلُونَ أَنْفُسَكُمْ وَ تُخْرِجُونَ فَرِيقاً مِنْكُمْ مِنْ دِيارِهِمْ تَظاهَرُونَ عَلَيْهِمْ بِالْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ » « و آن هنگام كه از شما پيمان ستانديم كه خون هم مريزيد