فصوص الحكمة ( شرح الغازاني وحواشي الداماد ) — الصفحة ٠.٤١

وجه تسميه

1 . مشهورترين عنوان فصوص الحكمة است . « 1 » « فصوص » جمع « فصّ » به معناى « أصل ، حقيقت ، كنه وخلاصهء هر چيز » « 2 » عنوان بخشهاى اين رساله ؛ وعنوان « حكمت » بيانگر موضوع رساله مىباشد .

2 . الفصوص في الحكمة ، عنواني است كه حاجى خليفه بدان تصريح كرده است . « 3 »

3 . فصوص الحكم : در دايرة المعارف مصاحب آمده است : « كتابي به نام فصوص الحكم ( غير از فصوص الحكم محى الدين بن عربى ) در ما بعد الطبيعة به أو منسوب است . » « 4 » در لغت نامه نيز آمده : « فصوص الحكم يكى از كتب مهم فلسفه وتأليفات أبو نصر فارابى است » ودر ادامه به اين نكته اشاره شده است كه : « محى الدين اسم كتاب را تقليد كرده وبعضي مكاشفات خود را فرآهم كرده وبه فصوص الحكم موسوم ساخته است . » « 5 »

4 . الفصوص ( فصوص ) : در آثار حكمايى چون ميرداماد « 6 » از آن با عنوان الفصوص ياد شده ودر متون فلسفي تازى وشرح فارسي اين رساله با عنوان فصوص بدان اشاره شده است « 7 » كه در واقع اختصارى از عناوين قبل است .

5 . نصوص في الحكمة : ر . والتزر « 8 » ضمن ترجيح انتساب اين رساله به

( 1 ) . ر . ك : كشف الظنون ، ج 2 ، ص 1265 .

( 2 ) . ر . ك : لسان العرب ، ج 10 ، ص 271 ومعجم متن اللغة ، ج 4 ، صص 416 - 417 .

( 3 ) . ر . ك : تاريخ فلسفه در اسلام ، ج 1 ، ص 642 .

( 4 ) . دايرة المعارف مصاحب ، ج 2 ، ص 1821 .

( 5 ) . لغت نامه ، ج 1 ، صص 941 - 942 .

( 6 ) . جذوات ومواقيت ، ص 86 .

( 7 ) . شرح فصوص الحكمة ، ص 1 .

( 8 ) . R . Walzer .