فصوص الحكمة ( شرح الغازاني وحواشي الداماد ) — الصفحة ٠.٣٨

ب ) فصوص الحكمة نگاشتهء فارابى است .

است :

1 . دليل نخست در واقع قياس اوّلى مركّب از دو مقدّمه است :

الف . رسالهء فصوص همان رسالهء الفردوس است .

ب . رسالهء الفردوس از آن ابن سيناست .

نتيجة آنكه رسالهء فصوص از آن ابن سيناست .

درستى مقدّمهء اوّل مسلّم است . امّا مقدّمهء دوّم اتّفاقى ومورد پذيرش همگان نيست . به عنوان مثال در فهرست نسخه‌هاى مصنّفات ابن سينا آمده است كه ابن سينا اثرى به نام الفردوس ندارد . « 1 » به ديگر سخن برخى از كاتبان نسخ خطّى به غلط آن را الفردوس نام نهاده وسپس با اشتباهى مضاعف محصول انديشهء ابن سينا انگاشته‌اند .

2 . دليل دوّم نيز با اندكى تفاوت همچون دليل نخست ، قياس اوّلى مركّب از دو مقدّمه است :

الف . بخشي از فصوص بعينه همان رسالهء القوى الإنسانية است .

ب . رسالهء القوى الإنسانية از آن ابن سينا است .

نتيجة آنكه بخشي از فصوص همان رسالهء ابن سيناست .

اشكال اين استدلال در مقدّمهء دوّم آن است . زيرا انتساب رسالهء القوى الإنسانية به ابن سينا قطعي نيست . به عنوان مثال جرج قنواتى تصريح دارد كه رسالهء ياد شده از آن ابن سينا نيست « 2 » بلكه اثر فارابى است . « 3 » به

( 1 ) . ر . ك : فهرست نسخه‌هاى مصنّفات ابن سينا ، ( دكتر مهدوى ) ، صص 284 - 285 .

( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 290 .

( 3 ) . ر . ك : مؤلّفات ابن سينا ، ص 156 .