رسائل الشجرة الإلهية في علوم الحقائق الربانية — الجزء ١، الصفحة ٠.٥٦
نظري اجمالي به محتواى رسالهء سوم
3 - مدينهء ضالّه .
هر يك از اين مدينه‌ها داراى خصوصياتى است كه اين مقدمه ظرفيت پرداختن كامل به آنها را ندارد .
اجمالا ، مدينهء فاضله اجتماعي است از كساني كه براي كسب خيرات واز ميان بردن رذايل گرد هم آمده‌اند ودر دو چيز اشتراك دارند :
1 - اشتراك در انديشه ورأى ، مثل اعتقاد همگان به مبدأ ومعاد .
2 - اتفاق در افعال ، يعنى كارهايى كه انجام مىدهند ، در جهت تحقق كمال انساني ودر قالب حكمت است وبا قوانين عدالت اندازه‌گيرى شده است وعلى رغم اختلافات اشخاص ، جامعه در يك مسير وبه سوى يك غايت حركت مىكند .
مؤلّفه‌هاى مدينهء فاضله كه أركان آن محسوب مىشوند عبارتند از :
1 - أفاضل ، كه عبارتند از حكيمان وصاحبان رأى وانديشه .
2 - سخنوران ( ذوى الألسنة ) ، كه عبارتند از گروهى كه عامه را به سوى ديدگاههاى گروه أول هدايت مىكنند ، مثل شعرا واديبان وأهل فقه وكلام وأمثال آنان .
3 - اندازه‌گيران ( مقدّرين ) كه قوانين عدالت را در جامعه سامان مىدهند وداد وستدها را معين مىكنند مثل مهندسان وحسابداران .
4 - مجاهدان ، كه عبارتند از نيروهاى نظامى حافظ مدينه از تجاوز ديگران .
5 - سرمايه‌ورزان « 1 »
، كه عبارتند از همه كساني كه امر معيشت جامعه توسط آنها سامان مىيابد ؛ مثل تاجران وپيشه‌وران وصنعتگران .
رؤساى مدينه در سلسله مراتب از بالاترين تا كوچكترين داراى شرايط وخصوصياتى هستند .
رياست عالي مدينه فاضله با حكيمى است كه واجد شرايط چهارگانه - حكمت ، تعقل تام ، داشتن قدرت بيان كافى براي اقناع ، وتوانايى لازم براي جهاد
و
( 1 ) . همين رساله ، ص 104 : « المرتّبون للأقوات . . . . يسمّون بذوي الأموال » بنا بر اين « نان‌آوران » يا « مال داران » هم مىتوان تعبير كرد . مصحح « سرمايه‌ورزان » را برگزيده است .