توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٢

احكام جعاله

مسأله 2215 - جاعل ، بايد ، بالغ ، وعاقل باشد ، واز روى قصد واختيار قرار داد

كند وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنا بر اين جعاله آدم سفيهى كه مال

خود را در كارهاى بيهوده مصرف مى كند صحيح نيست .

مسأله 2216 - كارى كه جاعل مى گويد براي أو انجام دهند ، بايد حرام

نباشد ، پس اگر بگويد هر كس شراب بخورد ، ده تومان به أو مى دهم ، جعاله صحيح

نيست .

مسأله 2217 - اگر مالي را كه قرار مى گذارد بدهد معين كند مثلا بگويد هر كس

أسب مرا پيدا كند ، اين گندم را به أو مى دهم ، لازم است وزن ووصفى كه تفاوت آن

موجب تفاوت ماليت است تعيين كند ، وهمچنين اگر مال را معين نكند مثلا

بگويد كسى كه أسب مرا پيدا كند ده من گندم به أو مى دهم ، بايد خصوصيات آن را

كاملا معين نمايد .

مسأله 2218 - اگر جاعل مزد معينى رأى كار قرار ندهد ، مثلا بگويد هر كس

بچه مرا پيدا كند پولى به أو مى دهم ومقدار آن را معين نكند ، جعاله باطل است ،

ولى چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد ، بايد مزد أو را به مقدارى كه كار أو در نظر

مردم ارزش دارد بدهد .

مسأله 2219 - اگر عامل پيش از قرار داد ، كار را انجام داده باشد ، يا بعد از

قرار داد به قصد اينكه پول نگيرد انجام دهد ، حقي به مزد ندارد .

مسأله 2220 - پيش از آنكه عامل شروع به كار كند . جاعل وعامل مى توانند

جعاله را به هم بزنند .

مسأله 2221 - بعد از آنكه عامل شروع به كار كرد ، اگر جاعل بخواهد جعاله را

به هم بزند اشكال ندارد . بلى عامل استحقاق اجرت مثل عمل را دارد .

مسأله 2222 - عامل مى تواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن

عمل أسباب ضرر جاعل شود ، بايد آن را تمام نمايد . مثلا اگر بگويد هر كس چشم

مرا عمل كند فلان مقدار به أو مى دهم ودكتر جراح شروع به عمل كند ، چنانچه