توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣١٠

4 - مال حلال مخلوط به حرام

ولى چنانچه در چند حا گنج پيدا كند وهر كدام كمتر از نصاب باشد ولو مجموع

به د نصاب برسد خمس واجب نيست

مسأله 1812 - اگر دو نفر گنجى پيدا كننند كه قيمت آن به 105 مثقال نقره يا 15

مثقال طلا برسد ، اگر چه سهم هر يك آنان به اين مقدار نباشد بايد خمس آن را

بدهند .

مسأله 1813 - اگر كسى حيواني را بخرد ودر شكم آن مالي پيدا كند چنانچه

احتمال دهد كه مال فروشنده است ، بايد به أو خبر دهد ، واگر معلوم شود مال أو

نيست ، بايد به ترتيب ، صاحبان قبلي آن را خبر كند در صورتي كه احتمال دهد

مال آنها باشد وچنانچه معلوم شود كه مال هيچ يك آنان نيست خمس گنج

واجب نيست ، بلى در صورتي كه از مصارف سال أو زياد باشد خمس واجب

است يعنى حكم منافع كسب را دارد .

4 - مال حلال مخلوط به حرام

مسأله 1814 - اگر مال حلال با مال حرام بطورى مخلوط شود كه انسان نتواند

آنها را از يكديگر تشخيص دهد وصاحب مال حرام ومقدار آن ، هيچ كدام معلوم

نباشد ، بايد خمس تمام مال را بدهد وبعد از دادن خمس ، بقيه مال حلال مى شود

مسأله 1815 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام را

بداند وصاحب آن را نشناسد ، بايد آن مقدار را به نيت صاحبش صدقه بدهد .

مسأله 1816 - اگر مال حلال با حرام مخلوط شود وانسان مقدار حرام را

نداند وصاحبش را بشناسد بايد يكديگر را راضى نمايند وچنانچه صاحب

مال راضى نشود ، در صورتي كه انسان بداند چيز معينى مال أو است وشك كند كه

بيشتر از آن هم مال أو هست يا نه ، بايد چيزى را كه يقين دارد مال أو است به أو

بدهد بقيه مال خود أو است ، واگر مال معين را نداند به أو تعلق دارد در صورتي كه

تمام مال تحت يد أو است با مراجعه به حاكم شرع حد أقل مقدارى را كه مى داند