تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤

مفاد مسح با مفاد غسل مختلف است

مفاد مسح با مفاد غسل مختلف است

مسح سر بر آن اطلاق توان كرد چنان كه مختار محققين علماء اماميه است رضى الله عنهم و مسح مقدار سه انگشت است بهم ضم كرده شده مستحب است نه واجب خلاف مر سيد مرتضى را رضى الله عنه در مسايل خلاف ومر شيخ را در نهاية الاحكام ، ومؤيد قول محققين است آن كه روايت كرده اند ( 1 ) از امام باقر عليه السّلام كه ( اذا مسحت بشيء من رأسك او بشيء من قدميك ، ما بين كعبيك إلى اطراف الاصابع فقد اجزأك ) يعنى هر گاه مسح كنى چيزى را از سر خود يا چيزى را از پايهاى خود از آن چه ميان كعبين است و تا سرهاى انگشتان پس بتحقيق كافيست .

استقلالى متحد باشند مانند اين كه حرف با براى ايجاد ارتباط است كه در بعض موارد متحد باشد با الصاق و يا با استعانة و يا با تبعيض و غير آنها پس اگر فعل لازم وقاصر است به واسطه ء حرف ربط مانند با اثر فاعل را به مفعول تعدية وسرايت مىدهد و اگر متعدى است آن وقت محتاج به حرف تعديه نمىشود و در اين صورت اگر حرف بر سر مفعول بياورند دلالت مىكند كه مجرد ارتباط در سرايت فعل ( اثر فاعل ) بر مفعول كافى است به اين معنى استيعاب كه مقتضاى متعدى بودن فعل است لازم نيست وگر نه لازم آيد لغويت اضافه حرف با ولغو در كلام فصيح مناسب مقام نيست . و بنا بر اين از حرف با در كلمه ء ( وامْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ ) استفاده مىشود كه مجرد ارتباط اثر فاعل در مفعول به كافى است و اين مساوق معنى تبعيض است چنانچه حضرت باقر ( ع ) در جواب سؤال زراره ( من اين علمت ان المسح ببعض الرأس ) فرمود ( لمكان الباء ) ، و اين توجيهى كه بيان كرديم موافق قاعده بوده و هيچ محذورى هم لازم نمىآيد و در مقام علميت متفاوت با قول به تبعيض ولى موافق وتوأم در نتيجه است ( فائده ) قول بر اين كه مراد از مسح در آيه ( وامْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ ) غسل است به چند وجه باطل است : ( 1 ) اين كه مفاد مسح با مفاد غسل ( بالفتح ) مختلف است لغتا وعرفا و از اينست كه اكتفاء به حرف واو عطف نگرديد تا اين كه فعل ديگرى ايراد فرمود گفت ( وامْسَحُوا بِرُؤُسِكُمْ ) .