تفسير شاهي ( توضيح آيات الأحكام ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٦

معناى غنيمت

معناى غنيمت

او را كه امام است ومر يتيمان را ومسكينان را وابن السبيل را از بنى هاشم اگر ايمان آورده باشند به خداى تعالى و آن چه فرو فرستاديم از آيات فتح ونصرت و ملائكه جهة مقاتله با كفار بر بنده ء خود كه محمد است در روز فرق ميان حق و باطل روزى كه رسيدند بهم گروه مسلمانان وگروه كافران و آن روز بدر است وخداى تعالى بر هر چيزى داناست .

بدان كه بعضى مفسران گفته اند كه اين آيت نازل شد در غزوه ء بدر و آن بروايتى از امام صادق عليه السّلام در روز نوزدهم ماه رمضان بود وبقول مشهورين اصحاب هفدهم ماه رمضان و بعضى مفسران گفته اند كه اين آيت نازل شد در غزوه ء بنى قينقاع و آن در پانزدهم شوال بعد از يك ماه و سه روز از غزوه ء بدر نوزده ماه از هجرت وبهر تقدير مراد از ( يَوْمَ الْفُرْقانِ ) و : ( يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ ) در آيت مذكوره روز بدر است كه در او فرق ميان حق و باطل واقع شد ولشكر مسلمانان وكافران بهم رسيدند و ( غنيمت ) در اصل لغت فايده را گويند كه به سعى شرعى كسى را حاصل شود ( 1 ) .

( 1 ) بمعنى اين كه بواسطه سعى كه حرام نباشد چه غنيمة در لغت فائده را مىگويند كه مجانا وبلا عوض عايد بشود ( غنم غنما ) الشيء فاز به وناله بلا بدل ( غنما وغنما وغنيمة وغنمانا ) اصاب غنيمة ( غنمه ) كذا : اعطاه إياه زائدا على نصيبه ( الغنيمة جمعه غنائم والغنم غنوم والغنيم ما يؤخذ من المحاربين عنوة والمكسب عموما ويقال غنيمة باردة اى طيبة او بلا تعب ، پس غنيمت را به مطلق فائده كه بدون بدل و عوض عايد شود اطلاق مىكنند خواه از حرب كفار عايد شود وخواه از كسب ومعادن وغوص و غير اينها و آيه ء شريفه ( واعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ ولِلرَّسُولِ ) هر چند در خصوص غنيمت از كفر نازل شده است الا اين كه مورد مخصص نمىباشد پس به مقتضاى آيه ء شريفه