صيغ العقود والإيقاعات — الصفحة ٣٩٨

سوم صيغهء اخوّت است

وَ الخَبيثُونَ لِلخَبيثين « 1 » . و خود با حضرت امير المؤمنين عليه الصّلاة و السّلام ، برادر شد ( 1 ) و مؤمنين نيز خلفا عن سلف اخوّت را واقع مىسازند .

پس در مشروعيّت وى [ صيغه اخوّت ] شبهه‌اى نيست ، شبهه در اين است كه آيا اين صيغهء اخوّت ، مؤكد است يا مؤسّس ؟ زيرا كه اخوّت جبليّه در ميان اهل ايمان هست . هم چنان كه دلالت بر او [ آن ] مىكند علاوه بر ضرورت دين ، آيات و اخبار متواتره : مثل آيهء * ( فَأَصْلِحُوا بَيْنَ أَخَوَيْكُمْ ) * « 2 » .

يعنى : اصلاح كنيد در ميان دو برادر خودتان .

و مقصود برادر دينى است نه برادر نسبى .

و در كافى در خبر كالموثّق از مفضّل بن عمر از حضرت صادق عليه السلام روايت كرده كه : « * ( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ ) * بنو اب و امّ و اذا ضرب على رجل منهم عرق سهر له الآخر » .

يعنى : اين است و جز از اين نيست مؤمنان با هم برادرند پسران يك پدر و مادرند و در وقتى كه رگى را از يكى با نيشتر يا كارد بزنند از غم او مؤمن ديگر را شب خواب نمىبرد .

( 1 ) اين مسأله مواخات ديگر در روز عيد غدير خم واقع شد در آنجا جناب پيغمبر صلَّى الله عليه و آله هر دو نفر مناسب همديگر را با هم برادر نمود مثلا ابو بكر را با عمر و عثمان را با معاويه و طلحه را با زبير و سلمان را با أبو ذر و مقداد را با عمّار و هكذا حضرت أمير عليه السلام را به آخر انداخت و خود آن حضرت با او برادر شد و تفصيل اين مسأله در أخبار غدير خم مذكور است . شرح

« 1 » سورهء نور آيهء 26 . « 2 » سورهء حجرات آيهء 10 .