صيغ العقود والإيقاعات — الصفحة ٣٣٢

و در صحاح و قاموس ، زوجه را هم خالع اطلاق شده ( 3 ) و هم مختلعه و اوّل به اعتبار تذكير مجاز ( 4 ) و به اعتبار معنى حقيقت است هم چنان كه گذشت . دوم : مختلعه اسم فاعل كه زوجه است و شرائط وى نيز شرائط مطلَّقه است بعلاوهء آن كه مىبايست زوج خود را كراهت داشته باشد ،

براى خلع چهار ركن است

علماء خلع را به سه قسم مذكور نيست زيرا كه اوّل ( 1 ) به اعتبار اصل شريعت است و ثانى به اعتبار اسباب عرضيّه مذكوره . و از براى خلع چهار ركن است :

اوّل : خالع كه زوج است و شرايط وى شرائط مطلَّق است بعلاوهء آن كه بايد كراهت از زوجه نداشته باشد ( 2 )

اوّل : خالع كه زوج است و شرايط وى شرائط مطلَّق است بعلاوهء آن كه بايد كراهت از زوجه نداشته باشد ( 2 )

و در صحاح و قاموس ، زوجه را هم خالع اطلاق شده ( 3 ) و هم مختلعه و اوّل به اعتبار تذكير مجاز ( 4 ) و به اعتبار معنى حقيقت است هم چنان كه گذشت . دوم : مختلعه اسم فاعل كه زوجه است و شرائط وى نيز شرائط مطلَّقه است بعلاوهء آن كه مىبايست زوج خود را كراهت داشته باشد ،

و در صحاح و قاموس ، زوجه را هم خالع اطلاق شده ( 3 ) و هم مختلعه و اوّل به اعتبار تذكير مجاز ( 4 ) و به اعتبار معنى حقيقت است هم چنان كه گذشت . دوم : مختلعه اسم فاعل كه زوجه است و شرائط وى نيز شرائط مطلَّقه است بعلاوهء آن كه مىبايست زوج خود را كراهت داشته باشد ،

به حدّى كه خوف وقوع وى در معصيت نشوز يا غير آن باشد ( 5 ) و اين كراهت بايد از

( 1 ) يعنى كراهت طلاق در شرح من حيث هو طلاق است .

تو براى وصل كردن آمدى

نى براى فصل كردن آمدى

تا توانى پا منه اندر فراق

ابغض الاشياء عندى الطلاق .

شرح

( 2 ) و إلَّا مباراة خواهد بود . شرح

( 3 ) در حاشيه بيان كرديم كه اين هم صحيح است . شرح

( 4 ) يعنى خلاف قاعده لفظيّه است . شرح

( 5 ) در اعتبار اين حيثيّت اشكال است ، بلكه ظاهر اينست كه مناط مطلق كراهت بوده باشد چنانچه خود مصنّف در ضمن اقسام خلع ذكر نمود و بعد از اين هم اشاره خواهد شد و اگر اين حيثيّت را اعتبار كنيم پس در كراهت فى الجمله كه خوف مذكور ندارد ، بايد طلاق خلعى خوانده نشود و عوض گرفته نشود و در مقام صيغه خلع خواندن از زن تحقيق بايد كرد كه كراهت تو تا چه حدّ است و اگر زن عارفه به مسائل و احكام باشد و بگويد طلاق خلعى مىخواهم آن وقت از بابت حمل قول