كمال الدين وتمام النعمة ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٣

جواب گوئى محمد بن عبد الرحمن قبه رازى از اعتراضات كتاب اشهاد

به حق رهبرى مىكند شايسته تر است كه پيروى شود يا كسى كه رهبرى شود چه بر شما است ؟ چگونه قضاوت ميكنيد ؟ ( سوره يونس آيه 35 ) ما منكر نشويم كه حسن بن حسن فضل و تقدم و طهارت و پاكدلى و عدالت داشت ولى ركن امامت علم بدين است و معرفت احكام رب العالمين و دانستن تاويل قرآن و تا امروز ما بهر كس از زيديه برخورديم كه بامامت او قائل است مرجع او در تأويل قرآن استخراج معنى است و در احكام اجتهاد و قياس است و معنى قرآن را با استخراج و استنباط نميتوان فهميد به چند وجه 1 - اين در صورتيست كه قرآن بيك لغت مخصوص نازل شده بود و علماء آن لغت مقصود آن را مىدانستند ولى قرآن بلغات بسيارى نازل شده .

2 - موضوعات دينى مجمل بسيارى در قرآن است كه جز ببيان از طرف خدا نتوان آنها را شناخت مثل نماز ، روزه ، زكات ، حج و آنچه از اين قبيل است .

3 - در قرآن اسمائى است كه مقصود از آن جز با بيان از طرف خدا مفهوم نشود ( مانند حروف مقطعه اوائل سوره ) و حمل قرآن بر صرف معناى لغوى درست نباشد زيرا اين در صورتيست كه قبلا بدانى كلامى را كه ميخواهى تفسير كنى در مجمل و مفصلش مطالب توقيفى نيست ، اگر كسى از آنها گويد آنچه در قرآن محتاج ببيان از طرف خدا بوده رسول خدا براى صحابه بيان كرده و هر چه قابل استخراج بوده بعلماء واگذار شده و قرآن خودش خودش را بيان مىكند و به اين بيان ما از توقيف