تفسير كنز الدقائق وبحر الغرائب — الجزء ١، الصفحة ٠.٢٧

يادداشت محقق

5 - جواب اعتراضات علماء ما وراء النهر على الشيعة ، از مولى محمد مشهدي ، متوفى بسال 1257 . تمامى آن در « مطلع الشمس » محمد حسن خان مراغى آورده شده است ( 1 ) .

در ميان مترجمين أحوال مفسر ، فقط صاحب ريحانة الأدب اين كتاب را از آثار مفسر شمرده است . أو در پايان مطالب خود مىگويد ( 2 ) :

« سال وفاتش بدست نيامد . و در عنوان « جواب اعتراضات » از جلد پنجم ذريعة ، سال وفات أو را برقم هندى 1257 نوشته است . وأين تاريخ با طبقه معاصرين مذكور فوق أو كه از روضات الجنات نقل شده ، منافاة كلى دارد » .

6 - تبيان سليمانى : فارسي ، تفسير روائي قرآن .

از اين تفسير دو جزء در كتابخانه آستان قدس رضوى ، به شماره‌هاى 9438 و 9439 موجود است .

جزء أول ، از ابتداى قرآن تا پايان سوره مائدة ، بتاريخ 1085 و جزء ديگر ، از سوره توبة آية 95 تا سوره عنكبوت ، آية 44 ، وتاريخ كتابت آن 1111 مىباشد .

اين تفسير را كسى از صاحبان تراجم ، براي مفسر ما ، نام نبرده و در الذريعة نيز يادى از آن نيست . ولى در فهرست كتابخانهء رضوى ، از أو شمرده شده است .

در ضمن ، احتمال دارد نسخه‌اى از « تفسير فارسي ميرزا محمد بن رضاى قمى » را كه در دفتر پنجم نسخه‌هاى خطى ، صفحه 613 ، شناسانده شده است ، همين تفسير باشد . ونيز مفسر در تفسير آية ما كادُوا يَفْعَلُونَ ( البقرة / 71 ) از تفسير ديگرى از خود بنام « تبيان » ياد كرده است ، كه محتمل است همين تفسير « تبيان سليمانى » باشد .

1 - الذريعة 5 / 175 . 2 - ريحانة الأدب 5 / 321 .