ادلهء اثبات دعوى ( فارسي ) — الصفحة ٥٧

5 - شرايط استماع دعوى

غير موارد تصرف مالي مثل قذف ، جنايت ونكاح ، دعوى وى قابل استماع خواهد

بود .

شرط سوم : دعوى مدعى بايد مربوط به خود وى يا موكل أو يا كسى كه بر أو

ولايت يا وصايت ويا قيموميت يا حكومت داشته باشد ، مثل مدير شركت وأمثال

أو . پس دعوى بر مال غير ، بدون روابط فوق قابل استماع نيست ، زيرا أدله وجوب

قضا مخصوص به مورد متخاصمين است ودر مورد دعوى بر مال غير مدعى عليه

طرف وخصم مدعى نيست .

در همين رابطه مادة 2 قانون آيين دادرسى مدنى مىگويد : هيچ دادگاهى

نمىتواند به دعوايى رسيدگى كند مگر اين كه شخص يا اشخاص ذينفع رسيدگى به

دعوى را مطابق مقررات قانون درخواست نموده باشند .

شرط چهارم : مدعى به ( خواسته ) بايد ممكن باشد . پس دعوى بر امر محال

قابل استماع نيست . البتة مقصود از امكان ، منحصرا امكان عقلي نيست بلكه أعم از

امكان عقلي ، عادى وشرعي است .

در مورد امكان عادى مىتوان گفت كه اگر مثلا شخص فقير وبي بضاعتى دعوى

كاخ گرانبهايى را بنمايد چنين دعوايى به علت عدم امكان عادى آن قابل رسيدگى

نيست .

ومقصود از امكان شرعي آن است كه خواسته از نظر شرعي وقانوني جايز

وقابل تملك باشد . بنابر اين مالي كه قابل تملك نباشد أعم از اين كه بر خلاف

اخلاق حسنه يا مخل نظم عمومى باشد يا نباشد ، طرح دعوى در مورد آن صحيح

نيست . مثلا گاه مىشود " خواسته " عبارت از مالي است كه از راه قمار يا خريد

وفروش مشروبات الكلى به دست آمده است كه اين خواسته بر خلاف اخلاق