ادلهء اثبات دعوى ( فارسي ) — الصفحة ٤٩

1 - سير تاريخي قاعده

5 - مسئوليت اقامه دليل

به عهده كدام يك از طرفين دعوى مىباشد ؟

قاعده فقهى : " البينة على المدعي واليمين على من أنكر " مىگويد : كسى كه

مدعى امرى شود موظف است كه بينه ودليل اقامه كند وآن كس كه منكر است بر

انكار خود سوگند ياد مىكند . مادة 1257 قانون مدنى نيز مىگويد : هر كس مدعى

حقي باشد بايد آن را اثبات كند ومدعى عليه هر گاه در مقام دفاع مدعى امرى شود

كه محتاج به دليل باشد اثبات امر به عهده اوست .

بررسى چند امر در اين مسأله ضروري به نظر مىرسد :

1 - " سير تاريخي قاعده " :

با مطالعه تاريخ اسلام اين نكته به دست مىآيد كه در دوران قديم ، قاضى

ودادگاه از مدعى مطالبه دليل نمىكرده است بلكه به صرف ادعاى مدعى ، حكم

به نفع خواهان صادر مىشد . در قرآن جريان قضاوت حضرت داوود ( عليه السلام ) را چنين

بيان مىكند كه : عده اى براي قضاوت نزد حضرت داوود ( عليه السلام ) رفتند يك طرف ادعا

كرد كه خصم من 99 ميش دارد ومن يك ميش دارم وأو آن را هم مىخواهد از من

بگيرد . حضرت داوود ( عليه السلام ) بي درنگ حكم نمود كه بر تو ظلم شده است واز أو