ادلهء اثبات دعوى ( فارسي ) — الصفحة ٢٤٥

3 - قولنامه

حقيقت شرط : در قاموس اللغة وأقرب الموارد در مادة شرط آمده است :

" الشرط إلزام الشئ والتزامه في البيع ونحوه " يعنى شرط عبارت است از تعهد به

شئ در بيع ونحو آن . وبر همين أساس علامه شيخ انصارى مىگويد : " شرط

به معنى التزام وتعهد تبعي است كه در ضمن عقد مىباشد " ( 1 ) .

بعضي از محققين نيز شرط را به معنى ربط بين دو شئ دانسته . وگفته صاحب

قاموس وأقرب الموارد را تأييد كرده اند ( 2 ) .

محقق ايروانى ( رحمه الله ) نيز مىگويد : " شرط از نظر عرف عبارت است از تقيد امرى

به امر ديگر يا تكوينا يا به جعل جاعل " ( 3 ) . بنابر اين أقوال ، شرط عبارت است از

امرى كه متعاقدين در ضمن عقد بدان متعهد وملتزم مىشوند . از اين جهت التزام

وتعهد ابتدائي را شرط نمىگويند : در مقابل ، بعضي ديگر از لغويين " شرط " را به

معنى مطلق التزام وتعهد دانسته اند . در المنجد مىگويد : " الشرط " مصدر است به

معنى مطلق تعهد والتزام مىباشد . فرهنگ معين " شرط " را به معنى قرار ، پيمان ،

عهد ، تعلق امرى به امر ديگر دانسته است .

علامه شيخ انصارى در مبحث شروط مىگويد : " شرط در عرف به دو معنى

آمده است :

الف - به معنى حدثى ، يعنى مطلق تعهد والتزام .

( 1 ) مكاسب : 216 . ( 2 ) مصباح الفقاهة 2 : 142 . ( 3 ) حاشية مكاسب ، بحث خيارات : 61 .