ادلهء اثبات دعوى ( فارسي ) — الصفحة ١٨٣

2 - شرايط مقر له

مؤثر مىباشد ولى نه به آن معنا كه ساختمان مالك بشود چون ساختمان اهليت

تملك ندارد بلكه جهت وشخصيت مالك مىشود ، چون وقف ، گاه مىشود كه

داراى موقوف عليه است كه منافع آن به موقوف عليه اختصاص پيدا مىكند وگاه

مىشود كه داراى موقوف عليه نيست . قسم دوم مثل وقف مسجد كه واقف در آن

منفعت خاصي را ملاحظه نمىكند بلكه مىخواهد عنوان مسجد محفوظ باشد

واما قسم أول كه وقف داراى موقوف عليه مىباشد ومنافع ، اختصاص به آن پيدا

مىكند واين مستلزم آن است كه موقوف عليه مالك عين موقوفه بشود . واين

ملكيت به يكى از سه شكل زير تصور مىشود :

1 - موقوف عليه اشخاص حقيقي باشند .

2 - موقوف عليه عنوان كلى باشد .

3 - موقوف عليه حيثيت وجهت باشد .

اما شكل أول كه موقوف عليه " شخص " باشد مثل آن كه واقف مزرعه

مشخصى را براي عالم معينى وقف كند . در اين صورت شخص عالم مالك عين

ومنافع مىشود وورثه وى آن را به ارث مىبرند ومىتواند آن را بفروشد وزكات

آن بر أو واجب مىشود .

واما شكل دوم كه موقوف عليه عنوان كلى وعام است . مثل آن كه واقف مزرعه

خود را وقف بر عنوان كلى علما ويا فقرا بنمايد . در اين صورت نيز عنوان عام مالك

عين ومنافع آن مىشود . ومتولى آن جهت مىتواند منفعت عين موقوفه را

بفروشد ، اما افراد مالك آن عين نمىشوند مگر بعد از قبض ونيز به ارث منتقل

نمىشود وبه آن زكات تعلق نمىگيرد مگر بعد از قبض .

واما شكل سوم كه حيثيت ، موقوف عليه ومالك باشد مثل وقف منزل براي