ادلهء اثبات دعوى ( فارسي ) — الصفحة ١٨

تعريف كامل دليل

اعتبار نداشته باشد وأو را دليل نگوييم . پس اقراري كه در خارج از محكمه صورت

گرفته باشد دليل وقابل بررسى است هر چند كه در محكمه مورد انكار قرار بگيرد .

همچنين شهادتي كه در خارج از دادگاه بيان شده دليل وقابل بررسى در محكمه

است هر چند كه در محكمه انكار شود . پس اين تعريف نيز به جهت اشكالات

وارده قابل قبول نيست .

تعريف سوم تعريفى است كه محقق لنگرودى بيان داشته است ، ايشان در

تعريف دليل اثبات ، چنين گفته است : " در تعريف دليل اثبات دعوى . . . مىتوانيم

بگوييم رهنماى انديشه به يك مجهول قضايى در مقام اثبات يا دفاع دليل اثبات

دعوى است " ( 1 ) .

نقد وبررسى :

أولا - مطلق رهنماى انديشه ، دليل اثبات نيست . مثلا شهادت يك نفر ممكن

است رهنماى انديشه به يك مجهول قضايى باشد وحال آن كه دليل اثبات قانوني

بر آن صدق نمىكند ، زيرا دليل اثبات قانوني را " بينه " نيز مىگويند ولى شهادت يك

نفر را بينه نمىگويند .

ثانيا - در تعريف ، انديشه مطلق بيان شده است وحال آن كه دليل اثبات قانوني

رهنماى انديشه ، خاص است وتنها انديشه قاضى ملاك مىباشد . اما به هر حال اين

تعريف با اصلاحات وتغييرات لازم بهترين تعريف است وبايد آن را بدين گونه

تعريف نماييم :

دليل اثبات عبارت است از راهنماى انديشه دادرس براي كشف موضوع قضايى

( 1 ) دائرة المعارف 1 : 39 .