ادلهء اثبات دعوى ( فارسي ) — الصفحة ١٥٢

الف : اخبارى بودن اقرار

حنفي ها كه قائل شده اند به اينكه اقرار " انشاء " است . وبعض ديگر گفته اند كه اقرار

دو حيثيت دارد يك حيثيت اخبارى وديگرى حيثيت انشائى ( 1 ) . مؤلف كتاب

الوسيط نيز مىگويد : اقرار از نظر مضمون ومحتوى يك عمل مادي است مثل

شهادت وسوگند وساير اعمال ارادى انسان واز جهتي ديگر چون اقرار مستلزم آن

است كه شخص " مقر " خود را از مخاصمه كنار زده وطرف خود را از اقامه دليل

معاف بدارد كه اين عمل يك تصرف قانوني است وانشاء محسوب مىگردد . مثل

ابراء وعتق كه يك عمل ارادى است وقائم به يك طرف مىباشد ( 2 ) . ومقصود از

اخبار در تعريف تنها اخبار به لفظ صريح نيست . بلكه هر لفظي كه دلالت بر مدعى

نمايد بلكه حتى اگر به اشاره باشد . مادة 1260 قانون مدنى مىگويد : " اقرار واقع

مىشود به هر لفظي كه دلالت بر آن نمايد " چرا كه گاه مىشود شخص مقر در مقام

جواب مىباشد وتنها با يك كلمه " بله " يا " آرى " از أو ، اقرار محسوب مىشود .

ومادة 1261 قانون مدنى نيز مىگويد : " اشاره شخص لآل كه صريحا حاكى از اقرار

باشد صحيح است " از قيد " لآل " معلوم مىشود كه اشاره در صورتي اقرار محسوب

مىگردد كه شخص " مقر " عاجز از كلام صريح باشد واگر شخص قادر به تكلم باشد

نمىتوان اشاره أو را اقرار تلقى نمود .

اما چنين تقييدى وجهي ندارد چرا كه انسان قادر به تكلم چنانچه با سر تكان

دادن ، مطلبي را اثبات نمود ولفظي به كار نبرد ، عرف چنين اشاره اى را اقرار تلقى

مىنمايد . پس اشاره شخص " مقر " در دلالت بر اقرار مقيد به عجز از تكلم نيست .

( 1 ) الموسوعة الفقهية : 6 ، مادة اقرار . ( 2 ) الوسيط 2 : 484 .