يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦١

نهضت آزادى بخش اسلام

سلب مىشود كه بتواند به همنوعان خود ستم كند و به آزاديهاى آنها تجاوز كند .

چاره ناپذيرى عدم مصونيت افراد از يكديگر از ناحيهء علم :

درد هم از آنجا پيدا مىشود . چارهء اين درد در دست علم هم نيست ، برعكس و با و خناق و سرطان و غيره ، فقط و فقط دردست دين است .

چاره ناپذيرى از ناحيهء بالارفتن سطح شعور و احساسات :

بالارفتن شعور عامه نمىتواند كارى بكند - مسألهء پيش افتادن طبقهء حاكمه و مسألهء نفاق .

3 . پنج اصل هوبز در كتاب ( آزادى فرد و قدرت دولت ) در فرق ميان انسان و حيوان اجتماعى : .

الف . رقابت .

آزاديخواهىِ آزادى ازدست - دادگان :

ب . وحدت خير فرد و خير عموم .

ج . ادراك نقص و تشخيص اصلحيت خود و طرح نو .

پنج اصل هوبز :

د . عدم قدرت بر سخن و وارونه جلوه دادن حقايق و تبليغات دروغين و جوفروشى و گندم نمايى .

( دموكراسيش مىنامند خودرأيىّ و خودكامى

در اين مكتب كه معنى واژگون گرديده اسما را )

ه . حيوان در اثر آسايش آرام مىگيرد ولى انسان در اثر آسايش خيالات ديگرى از قبيل دخالت در حكومت در مغزش پيدا مىشود .

بالاتر از آزادى ، اتحاد و يگانگى و محبت است و الفت . :

4 . عطف به نمرهء 2 ، آزادى ايده آل انسان نيست ، شرط است . آنچه به زندگى انسان از ناحيهء ديگران سعادت مىدهد محبت است ، صفاست ، يگانگى است ، صميميت است ، علاقه به سرنوشت يكديگر است ، تعاون است ، مؤاخاة است . بهره اى كه انسانها از يكديگر بايد ببرند اين نيست كه از ناحيهء يكديگر آزارى نبينند ، سد و منعى براى يكديگر به وجود نياورند .

تاريخ اسلام از اين جهت :

5 . تاريخ اسلام شاهد آن است كه هم به افراد نسبت به يكديگر آزادى و امنيت داده است و هم اينكه صفا و وحدت و يگانگى و عاطفهء انسانى نسبت به يكديگر ايجاد كرده است .

تاريخ بشر عصر جديد :

6 . عطف به صفحهء [ 59 ] ، تاريخ بشر قرون جديد نشان مىدهد كه خدمات انسانى كه به انسانها شده است اگر منتسب به پيامبران يا