يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٥

يادداشت قرآن و انسان

آنجا كه تمدن ، عظمت پيدا مىكند ولى متمدن حقير مىشود :

20 . مقدمه ( اين است مذهب من ) صفحه 6 : « آيا روا نيست كه معتقد شويم هر قدر تمدن عظمت پيدا مىكند متمدن حقيرتر مىگردد ؟ » .

اين نكته بسيار جالبى است كه در برخى تمدنها مانند تمدن اسلامى ، تمدن و متمدن با هم عظمت پيدا كردند ، زيرا آن تمدن تنها از عنصر علم به وجود نيامده بود ، عنصر ايمان و اخلاق و ايدئولوژى و بالاخره انسانيت نيز در آن سهيم بود . ولى تمدن جديد توأم با سقوط انسانيت به وجود آمد و تنها تمدن علمى است ، يك بعدى است ، ايمان و اخلاق و معنويت در آن سهمى ندارد .

گاندى درباره پوچى انسانيت در غرب مىگويد :

پوچى انسانيت در غرب :

« من كه جز نقش ديوار و رشته هايى كه آن نقشها را به حركت درمىآورد چيز ديگر نمىبينم : منافع ، نظريات ، كالاها . شما همان گونه نمونهء ملتيد كه نقش ديوار نمونهء اشخاص است . » .

مسأله تسلط بر خويش :

21 . مسأله تسلط بر نفس ، آنطور كه گاندى مدعى است ، فوق العاده مسأله مهمى از مسائل انسان است .

22 . موضوعات قرآنى درباره انسان : .

1 . خلافت انسان .

2 . ظرفيت عظيم و خضوع فرشتگان در پيشگاه او .

3 . آزادى و امانتدارى و استقلال و مسؤوليت انسان و معماربودن خودش براى خودش ، و قلم خودش به دست خودش است .

4 . غايت نهايى انسان .

5 . كرامت و شرافت و برترى انسان .

6 . سرشت الهى انسان كه جز با ياد خدا آرام نمىگيرد و اينكه رضوان الهى ، لذات معنوى و الهى بالاتر است .

7 . كمال و اعتدال خلقت انسان .

8 . شخصيت و رابطه مستقيم انسان با خدا ، اتصال دو قطب انسان و خدا با يكديگر