يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٣

كواكبى ، نظم يا آزادى

كواكبى ، نظم يا آزادى

دين و سياست :

ص 167 :

« پيوند دين و سياست . اين همان درسى است كه سيد جمال در همه مقاله ها و خطابه هايش به مسلمانان مىآموخت .

نظر سيد جمال دربارهء شرط پيروزى نهضتهاو انقلابها :

و چنان كه ديديم به نظر او هيچ گونه جنبش زندگى بخشى در ميان مسلمانان چه از حيث سياسى و چه از حيث اجتماعى ممكن نبود مگر آنكه نخست موانع فكرى آن مانند بىاعتقادى به كوشش فردى ، خرافه دوستى و بى خبرى از آموزشهاى اصلى قرآن از ميان برداشته شود .

نظر عالى كواكبى كه توحيد واقعى بزرگترين سنگر ضداستبداد است . :

كواكبى نيز معتقد بود كه آيين توحيد در قرآن اگر درست فهميده شود خود استوارترين سنگر ضد استبدادى است ( كواكبى در چند سطر بالا گفته است : هيچ مستبدى نباشد جز آنكه از بهر خويش صفت قدسى اخذ نمايد تا با خداوند شريك شود ) . » .

ص 168 :

فلسفه سياسى اسلامى :

« نظام سياسى مطلوب در اسلام ، آميخته اى از اصول دموكراسى و آريستوكراسى است : پس هويدا گرديد كه آيين اسلام را اساس براصول ذيمقراطى يعنى عمومى و شوراى ارسطو قراطى يعنى شوراى بزرگان مىباشد . » .

ص 169 : بحثى مىكند كه مستبد از چه علومى مىترسد و از چه علومى نمىترسد ( چه علومى به مردم بيدارى و آگاهى مىدهد و چه علومى نمىدهد ) . مراجعه شود .

ص 170 : معنى ( لااله الاا لله ) از نظر كواكبى كه مفهومى ضد استبداد است

اصلاح و تجدد فكر دينى - كواكبى ، نظم يا آزادى

ص 171 : بحث نظم يا آزادى و نظر امثال غزالى و ماوردى و ابن جماعة كه نظم را بر آزادى ترجيح داده‌اند . ابن جماعه گفته است :

« يك