يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩١
روشنفكران عرب و ايرانى
دين و سياست
روشنفكران عرب و ايرانى
اصلاح و تجدد فكر دينى - دين و سياست
3 . درحقيقت بايد گفت دو مسأله است : يكى جدايى دين از سياست يعنى نفى استخدام سياست دين را و ديگرى جدايى سياست از دين يعنى اينكه سياست جزء مسؤوليتهاى دينى نيست .
اشكال جدايى دين از سياست به مفهومى كه در بالا گفته شد براى اهل تسنن وجود داشته نه براى ما كه شيعه هستيم و تصور ما از اولوالامر به گونه اى ديگر است .
4 . ص پانزده :
بردگى :
« . . . روشنفكران ما گاه ضرورت شناخت انديشه غربى را ( كه در آن سخت كوتاه آمده‌ايم ) با تقليد يا پيروى نينديشيده از قالبهاى فكرى و ذوقى غرب ( كه در آن به افراط گراييده‌ايم ) اشتباه مىكنند . غربزدگى نه در ترجمهء درست آثار بزرگ فرهنگ غربى بلكه در آشنايى ناقص با آنها و تقليد دزدانه از سرمشقهاى فكرى غرب با « برچسب » ملى ( و احياناً و اخيراً اسلامى ) در چاره انديشىهاى سياسى و اجتماعى است . »
اصلاح و تجدد فكر دينى - روشنفكران عرب و ايرانى
5 . ص 1 : وجوه مشترك افكار روشنفكران عرب و ايرانى : .
الف . ستايش از پيشرفتهاى غرب در زمينه هاى مادى و معنوى و توصيهء اقتباس در زمينهء سياسى ، اقتصادى ، فنون نظامى .
ب . مخالفت با خودسرى حكومتهاى استبدادى و طرفدارى از حكومت قانون و نظام پارلمانى .
ج . ناخشنودى از چيرگى خرافات بر اذهان مسلمين و ضرورت آشنايى با دانشهاى نو .
اما تفاوتهاى نظريات اين روشنفكران : .
الف . در ميان اهل تسنن و عربها آن اندازه كه از طرف علماى دينى