يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٤

ميدان آزادى و ارادهء انسان - سمينار دبيران علوم دينى

ميدان آزادى و ارادهء انسان - سمينار رضائيه

ميدان آزادى و ارادهء انسان - سمينار دبيران علوم دينى

ميدان آزادى و ارادهء انسان - سمينار رضائيه 22 / 4 / 54

1 . اركان چهارگانهء بحث : .

الف . معنى آزادى كه عدم المانع براى فاعل است در ابراز استعدادها نه در اعمال ميلها ، و ريشهء احترام انسان در استعدادهايش است نه در ميلهايش و انتخابهايش .

ب . معنى اراده و فرق آن با ميل و شوق كه اراده غير از شوق مؤكد است و لازمه يا زاييده عقل است بر خلاف شوق كه وابسته به حس است .

ج . رابطهء آزادى با اراده كه البته چون در اينجا مقصود ما آزادى فلسفى است نه آزادى اجتماعى ، انسان از آن جهت آزاد است كه صاحب عقل و اراده است و حيوان از اين آزادى بىبهره است .

د . ميدان آزادى و اراده و انتخاب انسان كه سه ميدان است :

جهان ، انسان ، جامعه . در قسمت اول بايد از تسخير طبيعت براى انسان سخن گفت و در قسمت دوم از اصالت وجود سارترى و در قسمت سوم از مسؤوليت و تعهد اجتماعى كه احياناً ضدآزادى ميلهاست

ميدان آزادى و ارادهء انسان - سمينار دبيران علوم دينى . در مشهد 7 / 6 / 53

1 . آنچه تحت اين عنوان بايد بحث شود يكى آزادى است ، ديگرى اراده ، سوم رابطهء اراده و آزادى ، چهارم ميدان يا محدودهء آزادى و ارادهء انسان .

2 . تعريف آزادى . ر . ك : ورقه هاى « معنى و ارزش آزادى » و ورقه هاى « آزادى معنوى » و ورقه هاى « نهضت آزادى بخش اسلام » و كتاب ( جهانى از خودبيگانه . ) .

3 . اقسام آزادى . و مقصود اصلى از آزادى كه در اين بحث آمده است آزادى فلسفى است نه آزادى اجتماعى .

4 . رابطهء آزادى و تربيت ، نظريهء كانت و روسو كه نظريهء دقيقى