تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٧٥٥

از گفتار امام كاظم عليه السّلام با هارون الرشيد

با آن كس كه در شأن هم پيوندى با ما نيست پيوند مىداريم از ترس آن كه بىدوست بمانيم

31 - حاجت خواهى [ از ديگران ] جز در سه چيز روا نيست : در خونى [ كه ديهء آن ] بر عهدهء فرد تنگدستى است يا بدهى سنگين يا نيازى بر خاك نشاننده

32 - يارى رسانى تو ، به ناتوان از برترين صدقه هاست

33 - شگفت زده شدن نادان از خردورز بيش از شگفت زده شدن خردورز از نادان است

34 - مصيبت براى شكيبا يكى است و براى بىقرار دوتاست

35 - سختى ستم را كسى بفهمد كه بر عليه او [ به ستم ] حكم شده است .

از امام همام ابى الحسن على بن موسى الرضا عليه السّلام در تفصيل اين معانى ( حكمت و پند و غيره ) روايت شده است

« پاسخ امام رضا عليه السّلام به مأمون در كليات شريعت آنگاه كه مأمون گردآورى آنها را از امام عليه السّلام خواستار شد » .

روايت شده است كه مأمون ، فضل بن سهل ، ذو الرياستين [ صاحب دو مقام صدارت و فرمانده سپاه ] را به جانب امام رضا عليه السّلام فرستاد و به امام عليه السّلام گفت :

من دوست دارم كه كلياتى از حلال و حرام و واجبات و سنتها را برايم گردآورى ؛ چرا كه تو حجت خدا بر آفريدگانش و منبع دانشى . امام رضا عليه السّلام دوات و كاغذى خواست و به فضل فرمود : بنويس : * ( بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ، شهادت به اينكه خدايى جز خداوند نيست ما را بس باشد ، يگانه و بىنياز است ، همسر و فرزندى نگرفته است ، پاينده ، بسيار شنوا ، بينا ، نيرومند ، برجا ، پايا ، نور است ، دانايى است كه نادانى در او نباشد ، توانايى است كه ناتوانى در او نباشد ، بىنيازى است كه نيازمندى در او نباشد ، دادگرى است كه بيدادگرى در او نباشد همه چيز را آفريده است ، هيچ چيز همچون او نيست ، نه تشبيه و نه ضدّ و نه شريك و نه همتايى دارد و اينكه محمّد صلَّى الله عليه و آله ، بنده و فرستاده و امين و برگزيدهء از آفريدگان خداست ،