تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٣

از سفارش أمير المؤمنين على عليه السّلام به زياد بن نضر هنگامى كه او را در سفر صفّين امير دستهء خط مقدّم لشكر خود قرار داد

زيرا بهترين شما ، با تقواترين شماست . از عالم آنها بياموز و به جاهل آنان آموزش ده و بر سفيه ايشان شكيبايى كن ؛ زيرا تو با كسب دانش و خوددارى از آزار و جهالت ، به خير دست مىيابى .

سپس نامه اى به دنبال او فرستاد كه در آن نامه به او سفارش نمود و هشدارش داد :

بدان كه پيشروان لشكر ، همانند چشمان لشكرند و چشمان پيشروان ، جاسوسانند [ گروه اطلاعات و عمليّاتاند ] ، بنا بر اين هر گاه از سرزمين خود خارج شدى و به مرز دشمن نزديك گشتى ، بدون احساس خستگى ، طلايه داران را در هر ناحيه و بعضى از درّه‌ها و درخت زارها و كمينگاهها و به هر سمتى بفرست تا دشمن شما را غافلگير ننمايد و بر شما كمين نزند . گروهانها و گردانهاى لشكر را از صبح تا شب براى راه پيمايى مبر مگر براى آماده ساختن و مانور ، كه اگر غافلگير شديد و يا حادثهء ناگوارى پيش آمد ، شما در آماده باش پيشدستى كرده باشيد . چون بر دشمن فرود آمديد يا دشمن بر شما فرود آمد ، بايد كه اردوگاهتان بر فراز بلنديها يا دامنهء كوهها يا در لابلاى رودخانه‌ها باشد تا شما را پناه و دشمن را مانعى بر سر راه بود . بايد جنگ و نبردتان در يك سو باشد يا دو سو . و ديده بانها را بر سر كوه‌ها و تپه‌ها و دهانه و پيچ نهرها بگماريد تا مبادا دشمن از جايى كه مىترسيد يا خود را در امان مىدانيد ، ناگهان بر شما حمله نمايد .

چون فرود آييد ، با هم فرود آييد و چون كوچ كرديد ، با هم كوچ نماييد و چون شب فرا رسيد و در جايى فرود آمديد ، گرداگرد لشكر خود را با نيزه‌ها و سپرها حصار كشيد و تيراندازان خود را در پناه سپرها مستقر سازيد تا فريب نخوريد و غافلگير نشويد . تو خود حراست از لشكرت را به عهده گير و مبادا بخوابى يا بيارامى مگر به اندازهء چرتى و لحظه اى . سپس بايد به همين شيوه ادامه دهى تا به دشمن رسى و بر توست كه در جنگ شتاب مورزى مگر فرصت مناسبى به دست آورى و مبادا در جنگيدن پيش دستى نمايى مگر آن كه بر تو حمله نمايند يا فرمان من براى شروع حمله به دست تو برسد .

و السلام عليك و رحمة الله .