تحف العقول عن آل الرسول ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ١٤١

نامهء أمير المؤمنين على عليه السّلام به فرزندش امام حسن عليه السّلام

بيرون رفتن زنان از خانه بدتر نيست از اينكه كسى را كه به او اطمينان ندارى نزد آنان بياورى . اگر توانى كارى كنى كه جز تو كسى را نشناسند چنان كن . آن قدر به زن اختيارات مده كه از حدود خود پا فراتر گذارد ، زيرا همين محدوديّت براى حال او بهتر و براى خاطر او آسايش بخشتر و براى حفظ زيبائيش مقاومتر است ؛ زيرا زن گل بهارى است [ لطيف و آسيبپذير ] ، نه زورمند پهلوان . مبادا در گرامى داشتن زن زياده روى كنى كه او را به طمع افكنده [ و از حدود وظايف خود پا فراتر گذارد ] و براى ديگران [ به ناروا ] شفاعت نمايد و [ در صورت عدم پذيرش شفاعتش ] به خاطر ديگران بر تو خشمگين شود .

خلوت با زنان را به دراز مكشان كه يا براى تو ملال انگيز مىشود يا براى آنان .

در برابر زنان [ از اظهار احساسات بيش از حدّ ] خوددارى كن كه اگر بفهمند تو از آنان نيرومندترى بهتر است از آن كه پى ببرند تو سست و ضعيف النّفس هستى . مبادا از خود غيرت نابجا نشان دهى ؛ زيرا از اين رهگذر ، زن درستكار به نادرستى افتد ولى در بارهء آنان محكم كارى كن ، آنگاه اگر عيبى ديدى در مجازات كوچك و بزرگ درنگ مكن . مبادا زود مجازات كنى كه در اين صورت گناه را بزرگتر جلوه داده اى و براى پوزش خواهى ارزشى قايل نشده اى . خدمتكاران خود را خوب تربيت كن و كمتر بر آنان خشم گير و در غير گناه آنان را زياد سرزنش مكن و اگر گناه يكى از آنان ثابت شد نيكو سرزنش كن ؛ زيرا سرزنش همراه با عفو براى شخص خردمند اثر بخشتر از زدن و تنبيه كردن است و بر آن كه عقل ندارد سخت مگير و در قصاص او تخفيف بده .

براى هر يك از خدمتكارانت وظيفه اى معيّن كن و او را نسبت به همان كار باز خواست نما كه اين روش مؤثرتر است تا كار تو را به عهدهء ديگرى نگذارد . خاندان و خويشاوندان خود را گرامى بدار كه آنان بالهاى تو هستند كه به وسيلهء آنها پرواز مىكنى و اصل و ريشه تو هستند كه به آنها بازمىگردى . و دست تو باشند كه با آن يورش مىكنى . آنان ياران تو هستند هنگام سختى ؛ پس بزرگواران آنان را گرامى دار و از بيمارانشان عيادت به عمل آور و در كارها ، آنان را شريك ساز و در مشكلات از آنان دستگيرى نما و در كارهاى خود از خدا يارى جوى كه او شايسته ترين ياور است .

دين و دنياى تو را به خدا مىسپارم و از او بهترين سرنوشت را براى تو خواستارم ، هم اكنون و هم در آينده ، هم در اين جهان و هم در آن جهان . درود و رحمت خدا بر تو باد .