تاريخ اليعقوبي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٠.١٦
1 - سال 278 ه . ( 1 )
2 - بعد از سال 278 ه . ( 2 )
3 - سال 282 ه . ( 3 )
4 - 284 ه . ( 897 م . ) كه قول مشهور همين است . ( 4 )
5 - بعد از سال 292 ه . و پس از انقراض آل طولون . ( 5 )
دليل بر درستى ابن قول اشعارى است كه مقريزى از يعقوبى نقل مىكند ( 6 )
و نيز آنچه در ملحقات كتاب البلدان ( 7 )
نقل شده كه : محمد ( كذا ) احمد بن ابى يعقوب كاتب گفته است كه در شب عيد فطر سال 292 ، وضع خوبى را كه خاندان ابن طولون در چنين شبى داشتند متذكر شدم ، و به ياد آن همه اسلحه و رايتها و پرچمهاى رنگارنگ و جامههاى فاخر و ستوران فراوان و آوازها شيپورها و طبلها افتادم و مرا انديشهاى فرا گرفت و از آن انديشه عبرت گرفتم ، و همان شب در همان حال بخواب رفتم و هاتفى را شنيدم كه مىگفت :
ذهب الملك و التملك و الزّينة لما مضى بنو طولون
واضح جد يعقوبى چنان كه دانسته شد از شيعيان فداكار اهل بيت بوده و جان خود را بر سر اين كار نهاده است . در شيعه بودن يعقوبى نيز شبههاى نيست و
( 1 ) - ر . ك فهرست بر و كلمان ، ضميمهء اول ص 226 ، الأعلام زركلى چاپ دوم ج 1 ص 90 - 91 . تاريخ آداب اللغة العربية ج 2 ص 167 - 176 و ص 229 .
( 2 ) - ر . ك . آداب اللغة العربية ج 2 ص 229 ، مدخل سارتن ج 1 ص 607 .
( 3 ) - ر . ك . الأعلام زركلى ص 90 - 91 .
( 4 ) - ر . ك . معجم الأدباء ياقوت ج 5 ص 153 . نقل از تاريخ ابو عمر محمد بن يوسف بن يعقوب مصرى كندى مورخ و مآخذ ديگر كه همه از ياقوت گرفتهاند ، از جمله دائرة المعارف اسلامى ج 4 ص 1152 - 1153 .
( 5 ) - ر . ك اعيان الشيعه ج 10 ص 330 ، مقدمهء چاپ نجف تاريخ ص ب .
( 6 ) - ر . ك . خطط ج 2 ص 106 .
( 7 ) - چاپ نجف ص 131 .