تاريخ فقه و فقها ( فارسي ) — الصفحة ١٢٥

فقهاى دورهء اول

حسن بن محبوب ( 224 ه ) .

( معجم رجال الحديث ، 5 / 90 ذيل 3071 ، الفهرست شيخ طوسى ، 46 ذيل 151 )

احمد بن محمد بن أبى نصر .

( معجم رجال الحديث ، 2 / 235 ذيل 801 ) صاحب تأسيس الشيعه گويد : فقهاى ياد شده همه داراى مصنفانى در فقه بوده‌اند و در كتابهاى فهرست ، مانند فهرست شيخ طوسى ، فهرست نجاشى و فهرست ابن نديم از آنها نام برده شده است . ( - 3 - 1 - 3 ) شش فقيهى كه در طبقه اول از آنها نام برده شد و از اصحاب صادقين عليهما السّلام بوده‌اند در طبقه ابو حنيفه قرار داشته‌اند . در اين صورت چگونه مىتوان گفت ابو حنيفه اولين كسى است كه علم فقه را تصنيف كرد ؟ !

فقهاى صاحب كتاب مهم فقهى دورهء اول

4 - 1 - 3 در اينجا به فقهايى اشاره مىكنيم كه در اين دوره مجموعه هاى بزرگى در فقه تصنيف كرده‌اند :

ابو المقدام ثابت بن هرمز .

او داراى كتابى در فقه بود كه آن را از امام زين العابدين عليه السّلام روايت كرده است .

محمد بن معافى ( 265 ه ) .

او از اصحاب امام كاظم و امام رضا عليهما السّلام بود و كتابى به نام شرائع الاديان داشت .

على بن حمزهء بطائنى .

او از شاگردان امام صادق عليه السّلام بود و كتابهايى از جمله كتابى به نام جامع ابواب الفقه داشت .

عبد الله بن مغيره بجلى .

وى از اصحاب امام كاظم عليه السّلام بود و به طورى كه نجاشى در الفهرست آورده داراى كتابهاى زيادى در ابواب مختلف فقه بوده است .

ابراهيم بن محمّد ثقفىّ ( 283 ه ) .

وى كتابى در فقه به نام العقد و الاحكام داشت .

ابراهيم بن محمّد أسلمى ( 184 ه ) .

او كتابى مبوّب در حلال و حرام داشت و آن را از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است .

حسن بن على ، ابو محمد حجّال .

او كتابى بزرگ به نام الجامع فى ابواب الشريعه داشت .

علىّ بن محمّد بن شيره القاساني .

او بنا به گفتهء نجاشى كتابى بزرگ به نام الجامع فى الفقه داشته است .

صفوان بن يحيى بجلى ( 210 ه ) .

او داراى كتابهايى به ترتيب كتابهاى فقهى بود .

حسن بن محبوب سرّاد ( 224 ه ) .

از ياران امام رضا عليه السّلام و از شصت نفر از