تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ٢٧٥

على رغم آن كه رسول گرامى ( صلى الله عليه وآله ) نمى خواست امتش به حرج بيفتند ،

عده اى از جانب خود وتحت تأثير عادات ، قيودى را افزودند ، وخود

وأمت را گرفتار كردند ، در حالي كه خداوند متعال مى فرمايد :

* ( يريد الله بكم اليسر ولا يريد بكم العسر ) * ، ( 1 )

خدا به شما آسانى مى خواهد وبه شما دشوارى نمى خواهد .

حتى مى توان گفت رسول أكرم ( صلى الله عليه وآله ) در بسيارى از أوقات - اگر نگوييم

أكثر أوقات - بين صلاتين جمع مى فرمود ، چنان كه از روايات " ابن عباس "

و " انس " كه ماضي استمرارى ( 2 ) در آن به كار رفته بود ، استفاده مى شد ، ونيز

از روايات " عايشه " وتمام روايات دال بر تبكير ( 3 ) به صلاة عصر وغيره

فهميده مى شد .

البتة مقصود از جمع بين دو نماز كه بسيارى از أوقات پيغمبر ( صلى الله عليه وآله ) بدان

مبادرت مى فرمود ، جمع تقديم است ، نه جمع تأخير ، هر چند جمع تأخير

نيز نقل شده است .

بله ! يك نكته را نبايد فراموش كنيم وآن اين كه اگر جمع به گونه اى

باشد كه حتى نوافل به جا آورده نشود ، از نظر ترك نوافل مرجوح است ( 4 ) ،

بلكه اگر استخفاف به سنت واعراض از آن باشد ، حرام خواهد بود . شايد

همين نكته مورد نظر كساني باشد كه گفته اند جمع بين صلاتين در هر

حال جايز است ، ما دام كه عادت نباشد ، يعنى ما دام كه عادتي نباشد كه

موجب اعراض از سنت واستخفاف آن باشد . البتة اين حرمت ، ناشى از

1 . البقرة ، آيهء 185 . 2 . " كنا نجمع " و " كنا نصلى معه " . 3 . بكر ، سرعت گرفت ، مقدم داشت . 4 . گرچه نوافل خود نيز مورد اختلاف است .