تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ٢٥١

فرمود : جبرئيل ( عليه السلام ) هنگام دلوك خورشيد ، زماني كه زايل شد ، نزد من

آمد ونماز ظهر را با من خواند .

از افراد ديگرى همچون " ابن عباس " ، " انس " ، " عمر " ، " ابن عمر " ، " أبى

برزه " وغير اينها نيز اين مضمون نقل شده است .

از طريق أهل بيت ( عليهم السلام ) نيز به طرق متعدد وارد شده است كه مقصود از

دلوك ، زوال است ، نه غروب .

عن أبي عبد الله ( عليه السلام ) في قوله تعالى : * ( أقم الصلاة لدلوك الشمس إلى

غسق الليل وقرآن الفجر إن قرآن الفجر كان مشهودا ) * قال :

دلوك الشمس زوالها ، غسق الليل إنتصافه ، وقرآن الفجر

ركعتا الفجر ( 1 ) ،

دلوك خورشيد همان زوال خورشيد است وغسق شب همان نيمهء

شب است وقرآن الفجر ، دو ركعت نماز صبح است .

با وجود اين روايات متعدد ، به دو روايتي كه " سيوطى " از " ابن مسعود "

وعلى ( عليه السلام ) نقل مى كند كه " دلوك " به معناى غروب است ، نمى توان اعتنايى

كرد . به علاوة ، نهايت مطلب ، تعارض اين دو نوع روايات است وبر

فرض عدم ترجيح دستهء أول وتساقط هر دو دسته ، شكى نيست كه بايد به

ظهور لغوى قرآن بازگشت نمود ، كه روشن شد " دلوك " در آيهء مباركه ، در

معناى زوال خورشيد ظهور دارد . از اينجاست كه " شافعي " تصريح مى كند :

" دلوك الشمس زوالها " ( 2 ) .


1 . وسائل الشيعة ، أبواب المواقيت ، ش 4799 . 2 . دلوك شمس ( در آيهء شريفه ) زوال خورشيد ( يعنى وسط ظهر ) است نه غروب خورشيد ، السنن الكبرى ، ج 1 ، ص 364 .